Навіны

«Тое, што сістэма робіць з нашымі блізкімі, мае назву – катаванні»

14 чэрвеня 2024

Падчас працоўнага візіту ў Вашынгтон беларуская лідарка ўзяла ўдзел у слуханнях Хельсінкскай камісіі – камісіі ЗША па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе. Гэта незалежны орган амерыканскага ўраду па абароне правоў чалавека, створаны для маніторынгу хельсінкскіх пагадненняў

У прамове беларуская лідарка акцэнтавала ўвагу на штодзённых рэпрэсіях у краіне і жахлівыя ўмовы ўтрымання людзей у турмах – і заклікала сусветную супольнасць узмацніць ціск на рэжым, каб як мага хутчэй вызваліць людзей з-за кратаў.

Галоўнае з выступу Святланы Ціханоўскай:

📌 «Людзі за кратамі знаходзяцца ў поўнай ізаляцыі. Можа быць, раз у дзень яны могуць убачыць неба падчас кароткай прагулкі па турэмным двары. Яны пазбаўленыя медычнай, юрыдычнай дапамогі і сувязі са светам. Тое, што сістэма робіць з нашымі блізкімі, мае назву – катаванні».

📌 «Калі вы знаходзіцеся ў руках КДБ, вашыя шанцы на вызваленне блізкія да нуля. Яны запішуць відэа, дзе вы прызнаеце сябе вінаватым у злачынствах, якіх не здзяйснялі. КДБ размяшчае відэа на YouTube у якасці рэкламы, каб пасеяць страх і безнадзейнасць».

📌 «Для палітвязняў і іх сем’яў існуе такая форма катаванняў, як рэжым інкамунікада. Гэта калі палітвязні не атрымліваюць ні слова ад сваіх сваякоў. Большасць маці не могуць пражыць і дня без таго, каб не патэлефанаваць сваім дзецям. Але ў бацькоў палітвязняў няма такой раскошы».

📌 «Палітвязні – не толькі палітычнае, але і гуманітарнае пытанне. Я прашу ЗША падтрымаць наш заклік да Генеральнага сакратара ААН забяспечыць доступ да тых, хто за кратамі. Мы павінны прыцягнуць вінаватых да адказнасці. Суддзі, пракуроры, адміністратары калоній, прапагандысты, Лукашэнка і ўсе яго набліжаныя павінны ведаць, што кожнае злачынства будзе задакументавана і пераследвацца па законе».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Святлана Ціханоўская сустрэлася з дарадцам па нацыянальнай бяспецы ЗША Саліванам

12 чэрвеня 2024

Падчас размовы бакі абмеркавалі неабходнасць усебаковай падтрымкі Беларусі і Украіны. Ціханоўская распавяла пра нашых добраахвотнікаў і валанцёраў ва Украіне – і падкрэсліла важнасць перамогі Украіны для пераменаў у Беларусі. Асобна лідарка ўзняла пытанне ваенна-палітычнай сітуацыі ў нашай краіне, падсвяціўшы мізэрную падтрымку грамадствам уступу ў вайну і ўніфікацыі з Расіяй. 

Важнай тэмай размоваў стала ўмацаванне ціску на рэжым Лукашэнкі. Ціханоўская адзначыла: абмежаванні не павінны мець шчылінаў, і мусяць быць скіраваныя на вызваленне палітвязняў, супраць рэжыму і яго дапамогі Расіі ў вайне.

Асобна Ціханоўская падкрэсліла важнасць выдачы візаў і дапамогі беларускай грамадзянскай супольнасці за мяжой: неабходна ізаляваць рэжым, а не людзей, бо беларусам і беларускам трэба заставацца мабільнымі.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Святлана Ціханоўская сустрэлася з Нэнсі Пэлосі і сенатарамі ЗША

12 чэрвеня 2024

Падчас першага дня візіту ў Вашынгтон Святлана Ціханоўская сустрэлася з экс-спікеркай Палаты Прадстаўнікоў ЗША Нэнсі Пэлосі, а таксама амерыканскімі сенатарамі Джын Шагін, Дзікам Дурбінам, Пітэрам Уэлчам.

Ціханоўская адзначыла неабходнасць амерыканскага лідарства ў супрацьстаянні дыктатарам, важнасць падтрымкі беларускай дэмакратычнай супольнасці, а таксама ціску на рэжым з мэтай вызвалення палітвязняў і спынення ўдзелу Беларусі ў вайне. Лідарка распавяла пра вынікі выбараў у Каардынацыйную Раду, а таксама пра планы дэмакратычных сілаў на 2025 год. 

Падчас сустрэчы абмеркавалі:

📌 праект новага Акту аб дэмакратыі ў Беларусі, які ўмацуе суб’ектнасць дэмакратычных сілаў, а таксама можа стаць асновай для павелічэння падтрымкі Беларусі;

📌 кампанію ў падтрымку беларускіх палітвязняў, у прыватнасці – зняволеных беларускіх журналістаў, а таксама магчымыя крокі па іх вызваленні;

📌 пытанне санкцыяў; 

📌 працяг і павелічэнне падтрымкі незалежных медыя, а таксама культурніцкіх і праваабарончых ініцыятываў;

📌падтрымку рэпрэсаваных;

📌мерапрыемствы па Беларусі падчас саміту НАТА;

📌падтрымку беларусаў у ЗША.

Ціханоўская заклікала раздзяляць беларускі народ і рэжым – і не дапусціць, каб Беларусь стала суцяшальным прызам для Пуціна.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Канферэнцыя ў Люксембургу аб праблемах беларусаў у выгнанні: «Luxembourg Solutions»

10 чэрвеня 2024

6-7 чэрвеня ў Люксембургу адбылася міжнародная канферэнцыя, прысвечаная праблемам беларусаў у выгнанні. У мерапрыемстве, арганізаваным ПАРЕ ў супрацоўніцтве з парламентам Люксембургу, узялі удзел спікер і віцэ-прэм’ер Люксембургу, прэзідэнт Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы Тэодарас Русопулас, дыпламаты і палітыкі з больш чым 20 краінаў, прадстаўнікі дэмакратычных сілаў, беларускіх медыя, бізнес-асацыяцыяў, культурніцкіх ініцыятываў. 

Падчас сустрэчаў з кіраўніцтвам Люксембургу абмяркоўвалі выкананне рэкамендацыяў ПАРЕ па спрашчэнні візавага рэжыму і працэдураў легалізацыі для беларусаў на ўзроўні ЕС, падтрымку рэпрэсаваных і палітвязняў праз гуманітарны фонд, а таксама незалежных медыя, грамадзянскай супольнасці і беларускай культуры, падрыхтоўку да саміту міру па Украіне, Саміту НАТА і генасамблеі ААН. 


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Беларусь упершыню была прадстаўлена на канферэнцыі «Упэўненасць у Заўтрашнім Дні»

05 чэрвеня 2024

Дарадца Святланы Ціханоўскай па моладзевай палітыцы і студэнцтву Маргарыта Ворыхава ўзяла ўдзел у канференцыі «Упэўненасць у Заўтрашнім Дні», якая прайшла ў Страсбургу. Імпрэзу прымеркавалі да 75-годдзя Рады Еўропы. У канферэнцыі ўзялі ўдзел Генеральная сакратарка Рады Еўропы Марыя Пейчынавіч Бурыч, пастаянны камісар Рады Еўропы па правах чалавека Майкл О’Флаэрці і прэзідэнт Еўрапейскага Моладзевага Форуму Марыя Радрыгес Алькасар. 

Дзякуючы высілкам беларускіх моладзевых арганізацый, актыўнай працы дэмакратычных сілаў і міжнародных партнёраў, упершыню на мерапрыемстве такога кшталту была прадстаўлена Беларусь. Раней наша краіна не прымала ўдзелу ў такіх сустрэчах з-за палітычнай ізаляцыі рэжыму.

Падчас канферэнцыі Маргарыта Ворыхава акцэнтавала ўвагу на рэпрэсіях супраць беларускіх моладзевых арганізацый і заклікала міжнародную супольнасць падтрымаць і абараніць іх. Яна падкрэсліла важнасць доступу нашай моладзі да еўрапейскай адукацыі: «Каб далучаць маладых беларусаў і беларусак да дэмакратычных працэсаў, патрэбна большая актыўнасць і спрыянне з боку еўрапейскіх партнераў».

«Такія мерапрыемствы павялічваюць дасведчанасць міжнароднай супольнасці а праблемах беларускай моладзі і ўзмацняюць усебаковы ціск на рэжым. Гэта магчымасць прыцягненуць дадатковыя рэсурсы для моладзевых арганізацый і праектаў, а таксама крок на шляху да большага пашырэння праграмаў абмену і адукацыйных праектаў», – пракаментавала Маргарыта Ворыхава.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Прыцягненне да адказнасці Лукашэнкі павысіць узровень бяспекі ў Еўропе

03 чэрвеня 2024

«Ёсць такі выраз: elephant in the room. І гэты слон нікуды не сыдзе, калі з ім нічога не рабіць. Не. Ён разграміць гэты пакой і растопча жыхароў. Гэты слон — Расія. І яна ўжо ў нашым пакоі, у Еўропе. Магчыма, нам страшна, Еўропе страшна? Але ёсць і яшчэ адзін выраз: eat the elephant piece by piece. І рэжым Лукашэнкі ў Беларусі, галоўны хаўруснік Расіі — гэта менавіта той кавалак, з якога трэба пачаць есці слана, калі мы хочам выгнаць яго з пакою. І які Еўропе дакладна па зубах», — адзначыў Павел Латушка падчас удзелу ў дыскусійнай панэлі «Постасці новай Еўропы» ў рамках 10-ай Міжнароднай еўрапейскай канферэнцыі ў Гданьску. Мерапрыемства адбылося ў Еўрапейскім цэнтры салідарнасці — месцы, дзе адбываліся гістарычныя падзеі, якія прывялі да зменаў у Еўропе.

Удзел у дыскусійнай панэлі прынялі дырэктар Еўрапейскага цэнтра салідарнасці ў Гданьску Базыль Керскі, палітолаг, дырэктар польскага офісу Фонда Конрада Адэнаўэра Давід Грэгош, дэпутат Вярхоўнай Рады Украіны, сустаршыня дэпутацкай групы Вярхоўнай Рады Украіны па міжпарламенцкіх сувязях з Рэспублікай Польшчай Мікола Княжыцкі, намесніца галоўнага рэдактара часопіса «Новая Усходняя Еўропа» Івона Рэйхардт.

Падчас удзелу ў дыскусійнай панэлі Павел Латушка адзначыў: «Калі б у 2020 годзе ў Беларусі перамагла дэмакратыя, то вайны магло б і не быць. Пытанне адсутнасці стратэгіі ў дачыненні да Беларусі і ў 2020 годзе, і сёння — ключавое для будучых перспектыў Беларусі і беларусаў у Еўрапейскім саюзе. Нам вельмі важная салідарнасць і сімвалічна, што гэтае слова мы вымаўляем сёння ў Гданьску — горадзе, які з'яўляецца калыскай салідарнасці. 

З іншага боку мы аддаём сабе справаздачу, што толькі ад нас залежыць будучыня Беларусі. Сёння для нас важна не дапусціць, каб на беларуска-еўрапейскай мяжы быў пабудаваны берлінскі мур. Разумеючы важнасць забеспячэння нацыянальнай бяспекі суседзяў-членаў Еўрапейскага саюза, мы звяртаемся да нашых еўрапейскіх партнёраў, каб былі захаваныя магчымасць свабоднага перамяшчэння беларусаў у Еўрапейскі саюз, атрымання віз, у тым ліку ўвядзення лічбавых віз для беларусаў, каб Еўропа паказала сваю адкрытасць для беларусаў, а з іншага боку — каб яна дэманстравала эфектыўнасць у вачах беларусаў, якія дагэтуль вераць у дэмакратыю, у тым ліку — гэта і адказнасць. 

На маім асабістым канале я правёў апытанне, што з'яўляецца прыярытэтным для нашай кааліцыі, якая ўдзельнічала ў выбарах у Каардынацыйную раду. І 75% апытаных беларусаў паставілі на першую пазіцыю важнасць прыцягнення да адказнасці рэжыму Лукашэнкі і яго саўдзельнікаў за злачынствы. 

Важна казаць і пра фактычнае прызнанне інстытутаў, якія ствараюць дэмакратычныя сілы. Беларусы сёння змагаюцца за дэмакратыю, а значыць — і змагаюцца за сваю будучыню ў Еўропе. Беларусы падвергнутыя велізарным рэпрэсіям, катаванням ва ўласнай краіне. Таму важна гэта разумець і важна на гэта адказаць выразным планам дзеянняў у падтрымку нашай барацьбы».

Асноўны тэзіс, які выказвалі замежныя ўдзельнікі дыскусій, прадстаўнікі польскага і ўкраінскага бакоў грунтуецца на падыходзе «безумоўнай падтрымкі Украіны, якая змагаецца за сваю тэрытарыяльную цэласнасць супраць агрэсара, і дэмакратычнай Беларусі, народ якой змагаецца і таксама церпіць ад гвалту і рэпрэсій».

Падчас знаходжання ў Гданьску таксама адбыліся кароткая сустрэча Паўла Латушкі з прэзідэнткай Гданьска Аляксандрай Дулькевіч. Прэзідэнтка Гданьска ініцыятыўна запрасіла Паўла Латушку на асобную сустрэчу, падчас якой плануецца абмеркаваць усе праблемныя пытанні, якія непакояць беларусаў, якія пражываюць у Гданьску. Дамовіліся падрыхтаваць адпаведныя пытанні і накіраваць іх загадзя дзеля таго, каб сустрэча мела найбольшы плён. Таксама адбылася сустрэча з членам групы Сейма Польшчы па супрацоўніцтве з дэмакратычнай Беларуссю Яцэкам Карноўскім, з якім дасягнута дамоўленасць аб сустрэчы ў Варшаве з прадстаўнікамі дадзенай парламенцкай групы.


Крыніца: НАУ

Шведскі прафсаюз работнікаў гандлю пералічыў 30 000 крон на падтрымку беларускіх добраахвотнікаў, якія змагаюцца за свабоду ва Украіне 

28 траўня 2024

Рашэнне падтрымаць беларускіх герояў было прынятае на сходзе ў красавіку па выніках выступу прадстаўніка Народнай амбасады Беларусі ў Швецыі


Шчыра дзякуем прафсаюзу за шчодрую падтрымку!


Крыніца: Народныя амбасады Беларусі

«Нельга дапусціць з’яўлення новай жалезнай заслоны паміж Беларуссю і Еўропай – гэта тое, чаго хочуць дыктатары»

27 траўня 2024

Беларуская лідарка выступіла з прамовай на пасяджэнні Сталага камітэта ПАРЕ. У ім Ціханоўская павіншавала Літву з уступам на пост краіны-старшыні Камітэта міністраў Рады Еўропы, а таксама заклікала надаць дэмакратычнай Беларусі статус назіральніка ў Камітэце Міністраў. 

Святлана Ціханоўская: «Дазвольце павіншаваць Літву з уступам на пост краіны-старшыні Камітэта міністраў Рады Еўропы. Як вы ведаеце, Літва – не проста наш сусед. Гэта адданы саюзнік у нашым змаганні за волю. Я ўдзячная ПАРЕ, а таксама кожнай з вашых краінаў і парламентаў за паслядоўнасць у вызваленні Беларусі і суверэннай Украіны.

Каб перамагчы нам трэба, з аднаго боку, ізаляваць дыктатараў Пуціна і Лукашэнку, з іншай – падтрымаць усіх, хто змагаецца за волю. Санкцыі – гэта не панацэя, а спосаб паслабіць дыктатарскія рэжымы, пазбавіць іх рэсурсаў для вядзення вайны і тэрору. У іх не павінна быць шчылінаў і адступаў. Ізалюючы Лукашэнку, я прашу вас не ізаляваць беларускі народ. 

Дзякуй ПАРЕ за прыняцце студзеньскай рэзалюцыі па Беларусі, якая заклікае падтрымліваць мабільнасць беларусаў, выдаваць візы, мацаваць сувязі паміж людзьмі. Мы не павінны дапусціць з’яўлення новай жалезнай заслоны паміж Беларуссю і Еўропай – гэта тое, чаго хочуць дыктатары.

Прыйшоў час умацаваць супрацоўніцтва паміж ПАРЕ і беларускімі дэмакратычнымі сіламі. Дзякуючы гэтаму мы зможам не толькі вучыцца і практыкаваць дэмакратыю, але і распрацаваць эфектыўную стратэгію ў дачыненні да Беларусі.

Мы хочам, каб Беларусь уступіла ў Раду Еўропы. Гэта будзе наш першы крок на шляху інтэграцыі ў Еўрапейскі Саюз. А пакуль падтрымайце наш заклік падаць дэмакратычнай Беларусі статус назіральніка ў Камітэце Міністраў. Давайце пазбавім нелегітымны рэжым у Мінску права прадстаўляць Беларусь. Я ведаю, што гэта беспрэцэдэнтна. Але мы жывём у нетрадыцыйны час. І такія часы патрабуюць нестандартных рашэнняў».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Кангрэс па палітычных вязнях у Празе

27 траўня 2024

З 23 па 25 траўня ў Празе праходзіў Кангрэс па палітычных вязнях #WithoutJustCause. 

У ім ўзяў удзел намеснік міністра замежных спраў Чэхіі. Акрамя Яна Мар’яна сярод удзельнікаў была лаўрэатка Нобелеўскай прэміі міра Аляксандра Матвійчук (ейны ўкраінскі “Цэнтр грамадзянскіх свабод” выйграў прэмію ў 2022 годзе разам з беларускім палітвязнем Алесем Бяляцкім і расейскай праваабарончай арганізацыяй “Мемарыял”).

На кангрэсе былі прадстаўнікі Офісу Святланы Ціханоўскай, Аб'яднанага пераходнага кабінету, Каардынацыйнай рады, Беларускага Хельсінскага камітэту, “Вясны”, DissidentBY,  BYhelp, а таксама фонду “Краіна для Жыцця”. Кіраўніца нашага Фонду распавяла, што на кангрэсе ўдзельнікі абагульнілі інфармацыю аб тым, чаго менавіта не хапае, што можна палепшыць і на што звярнуць увагу ў сістэме дапамогі палітвязням. 

“Гэта першае мерапрыемства за амаль 4 гады менавіта такога фармату па тэме палітвязняў”, - расказвае кіраўніца фонду “Краіна для Жыцця” Вольга Зазулінская. “Усе спікеры прыехалі падрыхтаванымі, было шмат статыстыкі, прэзентацый. Каштоўным было паслухаць у рамках кангрэсу родных палітвязняў і былых палітвязняў Адзінае, што мяне напэўна засмуціла, - гэта слабое асвятленне ў СМІ. “Радыё Свабода” і “Наша Ніва” прысутнічалі, асвятлялі на сваіх рэсурсах мерапрыемства, і я за гэта ім вельмі ўдзячная”. 

На кангрэсе былі зададзены 2 асноўныя вектары абмеркаванняў: сем'і палітвязняў і былыя палітвязні ўнутры краіны і за яе межамі. Удзельнікі аналізавалі запатрабаванні гэтых груп, выклікі, з якімі яны сутыкаюцца і ўнутры краіны, і пры пераездзе. “Казалі аб тым, што нават існуючай дапамогі недастаткова, каб пакрываць усе запыты ў поўным аб'ёме. Асаблівую ўвагу надавалі пытанню дапамогі ўнутры краіны, складанасцям, з якімі сутыкаюцца людзі кожны дзень: умовы ўтрымання для палітвязняў, рэжым інкамунікада, неаказанне медычнай дапамогі ў ШЫЗА і калоніях”, - адзначыла Вольга Зазулінская. Згодна ж са статыстыкай рэпрэсіі не толькі не сціхаюць, а зноў набіраюць абароты. 

“Я лічу, што мерапрыемствы такога фармату проста неабходныя і пажадана павінны стаць рэгулярнымі. Лічу, што трэба абавязкова запрашаць сваякоў палітвязняў і былых палітвязняў, бо менавіта яны паказваюць рэальны стан рэчаў, нам гэта важна для пабудовы далейшай працы ў дадзеным полі.” 


Крыніца: Фонд "Краіна для Жыцця"

якая дапамога патрэбна Беларусі

23 траўня 2024

На палях стакгольмскай канферэнцыі па Беларусі адбылася закрытая панэльная дыскусія з удзелам дыпламатаў, чыноўнікаў і палітыкаў з краін Еўрасаюзу і ЗША. Арганізатарамі выступілі міжурадавая арганізацыя International IDEA і амбасада Літвы ў Швецыі, якую ўзначальвае былы міністр замежных спраў і амбасадар Літвы ў Беларусі Лінас Лінкявічус.

«‎Адных санкцый недастаткова, каб змяніць рэжым. Змены могуць адбыцца толькі знутры, і толькі дзякуючы беларусам. Гэта часта забываецца палітыкамі. Таму вельмі важна заўсёды сумяшчаць санкцыі з дапамогай людзям» – адзначыла Ціханоўская.

Паводле Ціханоўскай, дапамога павінна быць накіраваная на беларускія незалежныя СМІ, грамадзянскую супольнасць, сем’і рэпрэсаваных, прафсаюзы, праваабаронцаў і інстытуты дэмакратычных сілаў.

Ціханоўская заклікала фармалізаваць адносіны з дэмакратычнымі сіламі. «Мы просім фармалізаваць адносіны з беларускімі дэмакратычнымі сіламі, прызначыць спецыяльных пасланнікаў і ўстрымацца ад уручэння даверчых грамат нелегітымнаму Лукашэнку. Падтрымайце адкрыццё нашых місіяў у вашых сталіцах і стварыце групу для свабоднай Беларусі ў парламентах, як гэта было зроблена тут, у Рыксдагу»‎ – падкрэсліла Ціханоўская.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Швецыя выдзяляе пяць мільёнаў кронаў на падтрымку беларускіх палітвязняў

21 траўня 2024

Падчас канферэнцыі ў Стакгольме, прысвечанай Дню салідарнасці з беларускімі палітвязнямі, міністр міжнароднага супрацоўніцтва і развіцця Швецыі Ёхан Форсэль паведаміў: краіна выдзяляе пяць мільёнаў шведскіх кронаў (больш за 400 тысячаў еўра) у Міжнародны гуманітарны фонд для ахвяраў рэпрэсіяў у Беларусі. Гэты фонд падтрымлівае палітычных зняволеных і іх сем’і.

Форсэль адзначыў, што для шведскай палітыкі паглыбленне дыялогу з беларускімі дэмакратычнымі сіламі ў выгнанні пад кіраўніцтвам Святланы Ціханоўскай з’яўляецца прыярытэтам. «‎Нам важна, каб знешні свет не забываўся на тых, хто змагаецца за свабодную, дэмакратычную і незалежную Беларусь»‎, – падкрэсліў палітык.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

«Беларусы жывуць ва ўмовах, якія нагадваюць сталінскія часы»

16 траўня 2024

Святлана Ціханоўская ўзяла ўдзел у міжнароднай канферэнцыі Impact у Познані. Цягам двух дзён спікеры абмяркоўваюць актуальныя пытанні для Еўропы – і закранаюць самыя розныя аспекты жыцця. У прыватнасці, поглядамі на праблемы рэгіёна і спосабы іх вырашэння дзеляцца палітыкі Мішэль Абама, Радаслаў Сікорскі і Сана Марын, навукоўцы Цімаці Снайдэр ды Іван Красцеў, кіраўнікі банкаў, зорныя спартсмены, спецыялісты ў сферы медыя і IT-тэхналогіяў.

Беларуская лідарка разважала на тэму перспектываў палітычных зрухаў у Беларусі і адказвала на пытанні.

Галоўныя тэзы пра сітуацыю ў Беларусі, якія агучыла Ціханоўская:

📌 «Тэрор і ціск. Беларусы жывуць ва ўмовах, якія нагадваюць сталінскія часы, з адвольнымі арыштамі і сталай нявызначанасцю. Рэжым імкнецца пасеяць страх і расчараванне сярод насельніцтва праз гвалт і русіфікацыю».

📌 «Падпольнае супраціўленне і інфармацыйная вайна. Нягледзячы на жорсткія рэпрэсіі, існуе актыўны падпольны супраціў – у тым ліку кіберактывісты і народная выведка. Расійская прапаганда актыўна дэзынфармуе і стварае шум, каб заблытаць людзей».

📌 «Адсутнасць падтрымкі ўлады з боку народа. Большасць беларусаў ненавідзяць Лукашэнку і стаміліся ад яго праўлення. Яго падтрымка трымаецца на сілавіках, спецслужбах і прарасійскай наменклатуры».

📌 «Палітычныя перавагі. Апытанні паказваюць: падтрымка Лукашэнкі знаходзіцца на ўзроўні каля 20%, у той час як большасць насельніцтва выступае за незалежнасць Беларусі і паляпшэнне стасункаў з ЕС. Пераважная большасць супраць удзелу ў вайне і наяўнасці ядзернай зброі».

Таксама Ціханоўская акрэсліла практычныя крокі, праз якія еўрапейская супольнасць можа дапамагчы беларусам:

✔️ Дапамога незалежным СМІ і грамадзянскай супольнасці;
✔️ Сінхранізацыя ціску на рэжым;
✔️ Візавая падтрымка і інтэграцыя;
✔️ Падтрымка еўрапейскай будучыні для Беларусі;
✔️ Супрацоўніцтва з дэмакратычнымі сіламі;
✔️ Прыцягненне рэжыму да адказнасці праз універсальную юрысдыкцыю.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Святлана Ціханоўская – аб вызваленні Яраслава Новікава: «Спадзяюся, гэтая справа стане пазітыўным прэцэдэнтам»

10 траўня 2024

Напачатку 2024 года беларуса Яраслава Новікава затрымалі на мяжы Грузіі з Арменіяй. Рэжым завёў на хлопца крымінальную справу, абвінаваціўшы ва ўхіленні ад службы ў войску — і праз гэта падаў запыт у міждзяржаўны вышук СНД. Маладога чалавека, які з’ехаў з радзімы з-за пагрозы мабілізацыі, змясцілі ў ізалятар — і менавіта там чакаў рашэння па экстрадыцыі. У той жа час юрысты Хельсінкскай асацыяцыі, а таксама прадстаўнікі дэмакратычных сілаў Беларусі пачалі працу над вызваленнем Новікава.

Сёння армянскі бок афіцыйна паведаміў, што Яраслаў атрымаў статус уцекача — і яму больш не пагражае экстрадыцыя. У хуткім часе малады чалавек будзе вызвалены.

Святлана Ціханоўская: «Шчыра вітаю Яраслава і яго блізкіх з такой навіной. Таксама хачу падзякаваць уладам Арменіі за прынятае рашэнне і адкрытасць у камунікацыі. Пытанне Яраслава падымалі і прадстаўнікі дэмакратычных сілаў, і нашыя праваабаронцы, бо для нас першасная задача – абараніць беларусаў і гарантаваць іх бяспеку ў любой краіне.

Спадзяюся, гэтая справа стане пазітыўным прэцэдэнтам – і дапаможа надалей больш аператыўна вырашаць пытанні, звязаныя з бяспекай беларусаў».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Як падтрымка дэмакратычнай Беларусі ўплывае на бяспеку Еўропы?

10 траўня 2024

Пасля пачатку поўнамаштабнай вайны Расіі супраць Украіны рыторыка рэжыму стала больш агрэсіўнай, у тым ліку ў адносінах да суседніх краінаў. Зыходзячы з гэтага, мы вырашылі патлумачыць, чаму Святлана Ціханоўская падкрэслівае ў кожным выступе на міжнароднай арэне: падтрымка дэмакратычнай Беларусі – не проста гуманітарная, але і стратэгічная неабходнасць для бяспекі Еўропы.

Антываенныя настроі беларусаў — абарона ад вайны

Настроі абсалютнай большасці грамадства – ключавы фактар, з-за якога беларускае войска ўсё яшчэ не стала паўнавартаснай саўдзельніцай агрэсіі РФ. Другая сусветная вайна, якая прайшла па ўсёй тэрыторыі нашай краіны, закранула кожную сям’ю – забрала жыцці блізкіх і родных, разбурыла быт, знішчыла маёмасць. Па сутнасці, вайна стала цяжкай асабістай гісторыяй кожнага з нас. Для беларусаў не існуе наратыву «можам паўтарыць». Ёсць толькі «ніколі зноў».

Будучыня Беларусі — гэта супрацоўніцтва з суседзямі, а не вайна

Будучыня, якую хочуць беларусы для сябе і сваіх дзяцей, – гэта мір, а не вайна. Партнёрства і мірнае суіснаванне з усімі суседзямі, у тым ліку з заходнімі краінамі – важны прыярытэт для дэмакратычнай Беларусі. Нам няма чаго дзяліць з суседзямі.

Лукашэнка не ў сілах супрацьстаяць ціску Пуціна ў пытаннях саўдзелу ў вайне

Супраціў Лукашэнку Пуціну – ілжывы прапагандысцкі наратыў. Відавочна, што Лукашэнка робіць менавіта тое, што патрабуе Пуцін: дае беларускія чыгункі і аэрапорты ў якасці інфраструктуры для вядзення баявых дзеянняў, шпіталі – для лячэння параненых расійскіх вайскоўцаў, палігоны – для навучання мабілізаваных. Акрамя таго, рэжым дазволіў Крамлю арганізаваць атаку ўкраінскіх пазіцыяў са сваёй тэрыторыі, падтрымаў Маскву боепрыпасамі, а таксама падахвоціўся апекаваць ПВК «Вагнер» летам 2023 года.

Лукашэнка гатовы даць Пуціну тэрыторыю Беларусі для паўторнага нападу на Украіну ці краіны ЕС

Калі Пуцін гэтага захоча, няма сумневаў, што так і будзе. У 2020 годзе Лукашэнка запэўніваў: з тэрыторыі Беларусі напады на Украіну ніколі не здарыцца. Былі людзі, якія гэтаму верылі, аднак зараз відавочна – ніякія абяцанні рэжыму нельга ўспрымаць сур’ёзна. Пасля таго як тэрыторыя Беларусі стала плацдармам для нападу на Украіну, не існуе ніякіх «гарантыяў бяспекі». З дыктатарамі нельга дамаўляцца, і тым больш – спадзявацца на іх абяцанні.

Размяшчэнне расійскай ядзернай зброі — пагроза для беларусаў

Рашэнне аб выкарыстанні ядзернай зброі прымаюцца ў Крамлі. Калі Пуцін вырашыць атакаваць Украіну ці любую іншую краіну, то зваротны ўдар прыйдзецца менавіта па нашай тэрыторыі. Для Крамля беларусы – жывы шчыт, якім прыкрываецца Масква. Гэта ператварае Беларусь у мішэнь. І як мінімум таму ядзерная зброя павінна быць вернутая ў Расію.

Падтрымка дэмакратычнай Беларусі – гэта не гуманітарная акцыя, а інвестыцыя ў бяспеку ўсяго рэгіёну

Прарэжымная Беларусь – марыянетка ў руках Крамля. Дэмакратычныя змены ў краіне – гэта тое, што дазволіць Беларусі перастаць быць пагрозай для суседзяў, і стаць адказным партнёрам Еўропы і плацдармам бяспекі для рэгіёна.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Святлана Ціханоўская сустрэлася з генеральным сакратаром НАТА

07 траўня 2024

Упершыню кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Святлана Ціханоўская сустрэлася з афіцыйнымі асобамі НАТА

Адбылася сустрэча з генеральным сакратаром Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора Енсам Столтэнбергам. У сустрэчы таксама браў удзел Валер Кавалеўскі. Таксама ў рамках Паўночнаатлантычнай Рады Святлана Ціханоўская правяла брыфінг для пастаянных прадстаўнікоў усіх краін-удзельніц Альянсу дзеля абмену меркаваннямі па крызісе ў Беларусі і па перспектывах устанаўлення дыялогу дэмакратычнага руху Беларусі і НАТА па палітычным парадку дня.

Святлана Ціханоўская, дэмакратычная лідарка, кіраўніца Кабінета: «Я радая, што гэта сустрэча адбылася, і што ў дэмакратычных сіл Беларусі завязваецца такі дыялог. У падмурак Альянсу закладзеныя блізкія для беларусаў каштоўнасці: індывідуальная свабода, правы чалавека, дэмакратыя і вяршэнства права.

Я думаю, для кожнай еўрапейскай краіны неабходна выбудоўваць паважлівыя, канструктыўныя адносіны з НАТА. Гэта важна для нацыянальных інтарэсаў і падтрымання рэгіянальнай бяспекі. Мне б хацелася, каб Беларусь успрымалі як надзейнага мірнага прадказальнага партнёра».

Валер Кавалеўскі, намеснік кіраўніцы, прадстаўнік па замежных справах Кабінета: «Пачатак дыялогу з НАТА стаў вынікам працы Кабінета па пашырэнні супрацоўніцтва з міжнароднымі арганізацыямі. На працягу ўжо 75 гадоў НАТА з’яўляецца найважнейшым фактарам бяспекі і стабільнасці ў Еўропе. Мы абавязаныя інфармаваць міжнародную супольнасць пра выклікі для нашай краіны».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Раберта Метсола і Святлана Ціханоўская падпісалі дамову аб супрацоўніцтве паміж Еўрапарламентам і дэмакратычнымі сіламі Беларусі

03 траўня 2024

Падчас працоўнага візіту на Мальту Святлана Ціханоўская і прэзідэнтка Еўрапейскага Парламента Раберта Метсола падпісалі дамову аб супрацоўніцтве паміж Еўрапарламентам і беларускімі дэмакратычнымі сіламі. Еўрапейскі Парламент упершыню падпісаў дакумент такога кшталту не з афіцыйным урадам. 

Дамова дэкларуе дамоўленасць пра наступныя супольныя мэты і напрамкі супрацоўніцтва:

📍Развіццё ўмоваў для ажыццяўлення дэмакратычнага транзіту ў Беларусі, у тым ліку праз аказанне дапамогі дэмакратычным сілам і актывістам грамадзянскай супольнасці, праваабаронцам, незалежным СМІ і прафсаюзам Беларусі ў межах праграмы EU4Belarus і праз нарошчванне адукацыйных ініцыятываў і магчымасцяў;

📍Садзейнічанне змякчэнню міграцыйных праблемаў для беларусаў за мяжой;

📍Прыцягненне да адказнасці ў рамках міжнародных механізмаў прадстаўнікоў рэжыму і асобаў, адказных за парушэнні правоў чалавека і злачынствы супраць чалавечнасці ў Беларусі, а таксама за саўдзел у вайсковых злачынствах супраць Украіны;

📍Забеспячэнне вызвалення палітвязняў у Беларусі;

📍Маніторынг унутранай сітуацыі ў Беларусі, у прыватнасці парушэнняў правоў журналістаў, праваабаронцаў, актывістаў, НДА, рэпрэсаваных. Таксама гэта датычыцца спробаў рэжыму легітымізаваць сябе праз фіктыўныя выбары і ўдзел у агрэсіі супраць Украіны;

📍Маніторынг выканання правоў і свабодаў беларусаў за мяжой.


Ліст аб намеры супрацоўніцтва паміж Еўрапейскім парламентам і Дэмакратычнымі сіламі Беларусі

Еўрапейскі парламент і Дэмакратычныя сілы Беларусі («Бакі»),

поўныя рашучасці ўмацоўваць адносіны паміж Еўрапейскім парламентам і Дэмакратычнымі сіламі і грамадзянскай супольнасцю Беларусі ў адпаведнасці з рэзалюцыяй Еўрапейскага парламента ад 13 верасня 2023 года аб сувязях з Беларуссю[1],

асуджаючы беспрэцэдэнтныя рэпрэсіі і сістэмныя і масавыя парушэнні правоў чалавека з боку рэжыму Лукашэнкi, якія могуць быць прыраўнаваныя да злачынстваў супраць чалавечнасці, а таксама выказваючы салідарнасць з народам, дэмакратычным рухам і грамадзянскай супольнасцю Беларусі ў іх барацьбе за свабодную, суверэнную і дэмакратычную Беларусь,

прызнаючы адважную барацьбу беларускага народа за ўсталяванне дэмакратыі, захаванне незалежнасці і ахову нацыянальнай ідэнтычнасці на фоне дзеянняў рэжыму Лукашэнкі, які небяспечна падрывае суверэнітэт Беларусі, ператвараючы яе ў дзяржаву-сатэліт Расіі,

цёпла прызнаючы і падтрымліваючы публічныя заявы лідэра дэмакратычнага руху Беларусі Святланы Ціханоўскай, Каардынацыйнай рады, Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі і палітычных партый Беларусі аб еўрапейскіх памкненнях беларусаў,

вітаючы адкрыццё Місіі Дэмакратычнай Беларусі ў Бруселі і стварэнне Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі, які разам з Каардынацыйнай радай павінны разглядацца міжнароднай супольнасцю як прадстаўнікі народа Беларусі,

гэтым дамаўляюцца пра наступныя агульныя мэты і напрамкі супрацоўніцтва:

Заключана ў Валеце, 3 мая 2024 года, на англійскай і беларускай мовах, прычым абодва тэксты маюць аднолькавую сілу.

[1] АЖ С, C/2024/1761, 22.3.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/1761/oj.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

«Для таго, каб гаварыць пра палітвязняў, не патрэбныя нагоды»

02 траўня 2024

Многія беларускія палітвязні не атрымліваюць вестак з волі. Яны знаходзяцца без сувязі са сваімі сем’ямі і адвакатамі, не атрымліваюць патрэбнай медычнай дапамогі. Рэжым інкамунікада пазбаўляе магчымасці камунікаваць са знешнім светам і спрабуе прымусіць палітвязняў думаць, што яны засталіся без падтрымкі.

Святлана Ціханоўская: «Не патрэбныя нагоды для таго, каб нагадаць пра важнасць падтрымкі нашых палітвязняў. Ужо 443 дні мы не маем вестак ад Марыі Калеснікавай. 449 дзён – ад Максіма Знака. 448 – ад Мікалая Статкевіча. Ад Віктара Бабарыкі – 452 дні. 438 дзён – ад Ігара Лосіка. 421 дзён я нічога не ведаю пра лёс майго мужа Сяргея. 

У кожным візіце я паўтараю: у беларускіх турмах паміраюць людзі. Палітвязняў трымаюць без сувязі са знешнім светам, у жудасных умовах. Я заклікаю міжнародныя арганізацыі і дыпламатаў дабівацца доступу ў турмы і патрабаваць неадкладнага вызвалення ўсіх палітвязняў. У сітуацыі, калі іх катуюць і не аказваюць аніякай дапамогі, гэта не толькі палітычнае, але і гуманітарнае пытанне!

Мае дарагія, калі ласка, гучна гаварыце пра нашых палітвязняў. Падтрымлівайце іх ды іх сем’і лістамі, пасылкамі і данатамі, калі гэта бяспечна для вас. Не існуе маленькай дапамогі. Усе нашыя дзеянні складаюцца ў вялікую справу».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

У Нарвегіі стварылі Міжнародны гуманітарны фонд у падтрымку беларускіх палітвязняў і іх сем’яў

30 красавіка 2024

Па ініцыятыве Святланы Ціханоўскай у Нарвегіі стварылі гуманітарны фонд дапамогі беларускім палітзняволеным і іх сем’ям. Падтрымка будзе ўключаць медычную, матэрыяльную і псіхалагічную дапамогу, а таксама рэабілітацыю для асобаў, якія зазналі палітычныя рэпрэсіі ад рэжыму.

Падчас працоўнага візіту ў Осла беларуская лідарка сустрэлася з прэм’ер-міністрам Ёнасам Гарам Стэрэ, які пацвердзіў: Нарвегія выдзеліць 10 мільёнаў нарвежскіх крон як першы ўнёсак у фонд. Распараджацца ім будуць беларускія арганізацыі і ініцыятывы, якія дапамагаюць палітвязням і іх сем’ям. 

Зараз Міністэрства замежных справаў працуе над фармалізацыяй працы фонду. Міністр замежных справаў Эспен Барт Эйдэ падтрымаў гэтую ініцыятыву і падкрэсліў: «Сітуацыя з палітвязнямі ў Беларусі вельмі трывожная. Такая дапамога вельмі патрэбная для рэабілітацыі былых палітвязняў і іх сем’яў».

Унесці сродкі ў фонд змогуць як іншыя ўрады, так і міжнародныя арганізацыі і патэнцыйныя донары. 


Крыніца: Святлана Ціханоўская

У Нарвегіі запусціўся працэс падпісання ліста ў абарону свабоды рэлігіі і перакананняў беларусаў

29 красавіка 2024

29 красавіка Святлана Ціханоўская наведала Нарвежскі Хельсінскі Камітэт у Осла. У гэты ж дзень Міжнародная панэль парламентарыяў за свабоду рэлігіі і перакананняў, якая дзейнічае на базе Камітэта, запусціла працэс падпісання парламентарыямі з розных краін праваабарончага ліста, прысвечанага новаму беларускаму закону «Аб унясенні зменаў у заканадаўства аб дзейнасці рэлігійных арганізацыяў».

Ліст акцэнтуе ўвагу на шэрагу рэпрэсіўных палажэнняў заканадаўства ў сферы свабоды рэлігіі, якія парушаюць стандарты правоў чалавека і супярэчаць абавязальніцтвам Беларусі па міжнародным праве ў гэтай галіне. Парламентарыі заклікалі дзяржорганы Беларусі «прывесці законы і палітыку ў адпаведнасць са свабодна ўскладзенымі на сябе міжнароднымі абавязацельствамі», а таксама «прыняць канкрэтныя дзеянні для забеспячэння свабоды рэлігіі і перакананняў для ўсіх у Беларусі». Пасля падпісання ліст будзе накіраваны беларускім уладам і ў амбасады Нарвегіі ў розных краінах свету.

У склад Міжнароднай панэлі парламентарыяў за свабоду рэлігіі і перакананняў (IPPFoRB) уваходзяць больш за 350 дзейных і былых парламентарыяў і заканадаўцаў з больш чым 97 краін свету.

Раней на рэпрэсіўнасць беларускага заканадаўства ў сферы свабоды рэлігіі звярталі ўвагу і іншыя арганізацыі і інстытуцыі. Напрыклад, у лютым 2024 года «Хрысціянская візія» падала матэрыялы для даклада Спецыяльнай дакладчыцы па сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі, прысвечанай свабодзе асацыяцыі, Радзе па правах чалавека ААН за 2024 год. Таксама, у жніўні 2023 года спецыяльныя дакладчыкі ААН па сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі звярнуліся да ўладаў Беларусі ў сувязі з меркаваным унясеннем зменаў у заканадаўства аб рэлігіі. Дакладчыкі накіравалі агульны ліст па пытанні аб правах на свабоду мірных сходаў і асацыяцыяў, а таксама па пытанні аб свабодзе рэлігіі ці перакананняў.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Маргарыта Ворыхава стала супрэзідэнткай Бюро Кансультатыўнай Рады па моладзі Рады Еўропы

29 красавіка 2024

Дарадца Святланы Ціханоўскай па моладзевай палітыцы і студэнцтву Маргарыта Ворыхава ўзяла ўдзел у пасяджэнні Кансультатыўнай Рады па моладзі Рады Еўропы ў Будапешце. Падчас івэнту беларуску абралі супрэзідэнткай Бюро – кіруючай структуры Рады па моладзі. Дарадца распавяла, чым гэта карысна для беларусаў і беларусак.

⚪️ Чаму гэта важна?

«Мы разумеем, што нашай краіне патрэбная дапамога міжнародных партнёраў. Але ў беларусаў і беларусак таксама ёсць экспертыза: не толькі па Беларусі, але і ў міжнародных колах. На гэтай пазіцыі ў нас ёсць магчымасць не толькі ўплываць на тое, якая дапамога аказваецца Беларусі, але і паказваць: нам ёсць, што аддаваць наўзамен».

🔴 Ці ёсць Беларусь у працоўных планах?

«Па сутнасці, Бюро займаецца напісаннем рэкамендацыяў і рэзалюцыяў. То-бок накіроўвае працу Рады Еўропы ў галіне моладзі ды іншых сферах, якія на яе ўплываюць. Напрыклад, у сферах экалогіі, штучнага інтэлекту, адукацыі, мабільнасці. Зараз ва ўсіх дакументах, якія пойдуць на ўзгадненне, дакладна будзе фігураваць Беларусь і становішча беларускай моладзі».

⚪️ Кантактная група Рады Еўропы па Беларусі працуе з моладдзю?

«На сустрэчы з кіраўніком Дэпартамента па справах моладзі Тобіасам Флессенкемперам мы абмеркавалі важнасць працы Кантактнай групы і ўсебаковай падтрымкі Беларусі. Рада Еўропы намераная працаваць у гэтым напрамку і зрабіць падтрымку больш устойлівай і доўганакіраванай. Нагадаю, што існуе план, па якому ідзе праца па Беларусі ўжо зараз. Вялікая яго частка – праца менавіта па моладзі».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Незалежная Беларусь — гарантыя бяспекі ў Еўропе 

22 красавіка 2024

У 1991 годзе пасля распаду Савецкага Саюза з'явіўся шэраг нацыянальных дзяржаў, якія атрымалі незалежнасць. Як гэта ўспрыняла Еўропа?

Па нейкай прычыне Беларусь, Украіна, Малдова і Грузія засталіся ў разуменні заходніх палітыкаў у сферы інтарэсаў Расіі. Па сканчэнні дзесяцігоддзяў сёння мы разумеем, што такое рашэнне было стратэгічнай памылкай. 

У 2014 годзе ніхто не меркаваў, што Беларусь згуляе адну з ключавых роляў у агрэсіі Расіі супраць Украіны ў 2022 годзе. Усё гэта вынік стратэгічных памылак 1991 года і 2014 года. Тэрытарыяльныя саступкі агрэсару і спробы яго ўлагодзіць заўсёды вялі да негатыўных наступстваў. І нават рэжым Лукашэнкі, які заўсёды цалкам падтрымліваў Расію, зрабіў адпаведныя высновы пасля 2014 года. Дыктатар спалохаўся. Не за краіну і дзяржаву, а за сваю ўладу.

Тады ў 2014-2015 гадах Лукашэнку ўдалося пераканаць заходніх партнёраў у выгадным яму тэзісе, што толькі ён можа выратаваць Беларусь ад Пуціна, што ён з'яўляецца гарантам незалежнасці Беларусі. Лукашэнка маніпуляваў Захадам, ён выдатна разумеў, што не пойдзе ні на якія рэформы і не адмовіцца ад улады, а рух у бок Захаду быў толькі падставай атрымаць больш рэсурсаў як ад ЕС, так і ад Расіі.

Мы часта кажам нашым партнёрам, што гэта пытанне толькі часу, калі Расія далучыць тэрыторыю Беларусі і калі будуць створаныя ўсе перадумовы зрабіць гэта неваенным спосабам. Лукашэнка не зможа гэтаму перашкодзіць, але горшы сцэнар — калі гэтаму не зможа перашкодзіць і беларускі народ.

У нашых заходніх партнёраў ёсць выбар:

Толькі свабодная, незалежная, еўрапейская і дэмакратычная Беларусь — гэта гарантыя таго, што Расія больш не зможа ажыццявіць агрэсію не толькі ў дачыненні да Украіны, але і ў дачыненні да ЕС.

Як палітык я абсалютна падтрымліваю ўсе дзеянні нашых партнёраў, накіраваныя на ўзмацненне нацыянальнай бяспекі і абароны. Разам з тым мне здаецца, што нашым заходнім партнёрам важна зразумець, што галоўнай зброяй, галоўнай сілай з'яўляецца беларускі народ. 

Беларускі народ, які штодня падвяргаецца рэпрэсіям, з'яўляецца нашай галоўнай зброяй у сітуацыі, калі рэжым Пуціна і Лукашэнкі наважацца паўторна выкарыстоўваць тэрыторыю Беларусі для агрэсіі ў дачыненні да Украіны або адной з дзяржаў-чальцоў ЕС.

Павел Паўлавіч Латушка: намеснік кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі, кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, пасол 


Крыніца: НАУ

За апошнія 4 гады ў Беларусі было знішчана больш за 1600 некамерцыйных арганізацый

19 красавіка 2024

Два гады таму рэжым адправіў за краты актывістаў з незалежных прафсаюзаў. Амаль дваццаць чалавек знаходзяцца ў турме па надуманых абвінавачваннях. Рэжым паказальна расправіўся над людзьмі, у чарговы раз паказаўшы – важней задушыць галасы беларусаў, чым пачуць іх.

Святлана Ціханоўская: «Два гады таму ў Беларусі рэжым паказальна расправіўся з актывістамі незалежных прафсаюзаў. Амаль два дзясяткі чалавек, уключаючы Аляксандра Ярашука, былі затрыманыя па надуманых абвінавачваннях і адпраўленыя за краты. Так, Лукашэнка не проста пазбавіўся пратэсных лідараў, але фактычна знішчыў сам рух. За апошнія 4 гады ў Беларусі было знішчана больш за 1600 некамерцыйных арганізацыяў, якія развівалі зусім розныя галіны жыцця – спорт, культуру, адукацыю. Аднак клопат пра людзей хвалюе рэжым менш за ўсё. Таму што яго прадстаўнікам важней здушыць голас крытыкі, чым пачуць справядлівыя заўвагі – і зрабіць жыццё людзей крыху больш камфортным ці прасцейшым.

Прапаганда любіць называць Беларусь сацыяльнай дзяржавай. Але правы на працу і сацыяльную абарону тут даўно не актуальныя. Яны падмененыя абавязкамі выплачваць прафсаюзныя ўзносы і наведваць інфармацыйныя гадзіны, дзе ва ўсіх праблемах беларусаў вінавацяць Захад і Амерыку. Варта ж толькі абурыцца і ўказаць на тое, што сацыяльная дзяржава павінная клапаціцца пра здароўе працоўных завода або браць выдаткі па лячэнні і адпачынку дзяцей, як атрымаеш тэрмін. За што? За распальванне сацыяльнай нянавісці, як у выпадку прафсаюзных актывістаў Вацлава Арэшкі і Васіля Бераснева – іх пасадзілі ў турму амаль на дзесяць гадоў. Хаця ў іх словах калі і была нянавісць, то толькі да абыякавасці ўлады ў адносінах да людзей…

Сёння рэжым запэўнівае, што аднавіў прафсаюзны рух. Але замест прафсаюзаў правы працаўнікоў цяпер «абараняюць» ідэолагі – і зводзяць усю «дзейнасць» да пазачарговага суботніка на прадпрыемствах або добраахвотна-прымусовым здымкам у праўладных рэкламных роліках.

Толькі прафсаюзы – гэта не пра «вывезці працоўных на мерапрыемства для масавасці». Гэта пра абарону правоў і свабодаў. Пра магчымасць пастаяць за сябе, дабіцца дастойнага заробку і паважлівага стаўлення ў любой сітуацыі. Пра адпаведнасць сучасным стандартам працы. Я ўпэўненая: беларусы гэта цудоўна разумеюць і ведаюць, чаго хочуць – каб з іх меркаваннем лічыліся. Каб былі абароненыя іх інтарэсы – а не інтарэсы тых, хто гатовы карыстацца іншымі, запалохваючы жорсткасцю і турэмнымі тэрмінамі».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Блінкен, Бербак, Кэмеран, Сэжурнэ. Святлана Ціханоўская – пра вынікі дыялогу з прадстаўнікамі G7

18 красавіка 2024

На сустрэчы міністраў G7 упершыню ў гісторыі была прадстаўленая Беларусь і яе інтарэсы. Святлана Ціханоўская прыцягнула ўвагу вядучых палітыкаў свету – Энтані Блінкена, Аналены Бербак, Дэвіда Кэмерана, Стэфана Сэжурнэ, Мэлані Жалі, Жазэпа Барэля, Антоніо Таяні – да гуманітарнага крызісу ў нашай краіне і яе паўзучай акупацыі Расіяй. Таксама лідарка заклікала ўдзельнікаў да пошуку шляхоў вызвалення і рэабілітацыі палітвязняў.

Пасля завяршэння мерапрыемства беларуская лідарка эксклюзіўна падзялілася вынікамі івэнту G7. 

Што важнага адзначыла Святлана Ціханоўская?

 📌 «На сустрэчах я заклікала міністраў працягваць падтрымку нашай грамадзянскай супольнасці і медыя, а таксама распавяла пра палітвязняў: нашыя людзі паміраюць у турмах. Мы гаварылі пра прыцягненне рэжыму да адказнасці – не толькі за вайну супраць Украіны, але і за рэпрэсіі супраць беларусаў».

📌 «У гэтыя дні прымаецца важнае рашэнне аб дапамозе Украіне – і я спадзяюся, што яно будзе прынятае. Бо лёсы нашых краінаў узаемазвязаныя».

📌 «Я ўдзячная ўсім беларусам, якія працягваюць змагацца за перамены ў нашай краіне. Ведайце, свабодны свет нас падтрымлівае. А я буду рабіць усё магчымае, каб пытанне Беларусі не сыходзіла з міжнароднага парадку дня».

Цалкам аповед лідаркі пра візіт у Італію глядзіце ў відэа.

https://youtu.be/LrWloBYweCA


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Пасольства Беларусі ў Бруселі адкрывалася пад бел-чырвона-белым сцягам 

18 красавіка 2024

Намеснік кіраўніка НАУ Уладзімір Астапенка пра адкрыццё пасольства Беларусі ў Бельгіі ў 1995 годзе.

На гэтым адкрыцці нават прысутнічаў Лукашэнка — тады, у пачатку сакавіка 1995 года, адбыўся яго першы і апошні афіцыйны візіт у Брусель. Ён сустрэўся з кіраўніцтвам Бельгіі і Еўрапейскага саюза, з якім тады ж было падпісана пагадненне аб партнёрстве і супрацоўніцтве, якое так і не набыло моц, паколькі яго ратыфікацыя была замарожаная пасля антыканстытуцыйнага рэферэндуму 1996 года. 

Яшчэ да гэтага ў Брусель быў прызначаны пасол, якому давялося пачынаць сваю працу па сутнасці ў чыстым полі. Для пачатку арандавалі кватэру ў шматпавярхоўцы — там і пачыналася праца. Неўзабаве быў знойдзены асобны дом, які пасля быў набыты і адрамантаваны пад патрэбы амбасады. Гэтым актыўна займаўся і я ў якасці дарадцы-пасланніка пасольства Беларусі ў Бельгіі. Да адкрыцця пасольства мы замовілі вялікі тыраж шыкоўнай паштоўкі — малюнка з фатаграфіі, дзе мастак у стылі імпрэсіянізму адлюстраваў пасольства, на якім красаваўся наш нацыянальны сцяг. І ў мяне дагэтуль перад вачыма стаіць карцінка — старадаўні будынак з бел-чырвона-белым сцягам. 

Пасля сумна вядомага рэферэндуму 1995 года Лукашэнка змяніў нашы нацыянальныя сімвалы на чырвона-зялёную палітру часоў БССР і разаслаў усім даручэнні замяніць сцягі. Але ў нас, што называецца, не паднялася рука адразу зняць бел-чырвона-белы сцяг, які яшчэ доўгі час упрыгожваў будынак пасольства.

Сёння ў Бруселі ёсць прадстаўніцтва беларускага грамадства — той большасці, якая ў 2020 годзе выйшла пад тысячамі бел-чырвона-белых сцягоў супраць дыктатуры і гвалту. І ў будынку місіі дэмакратычнай Беларусі ў Бруселі лунае наш нацыянальны сцяг. 

Праца такога інстытута — важная перадумова да таго, каб над беларускімі пасольствамі па ўсім свеце неўзабаве былі паднятыя нацыянальныя сцягі, якія ўжо нікому не ўдасца зняць.


Крыніца: НАУ

Інфармацыйны пункт Рады Еўропы для Беларусі ў Вільні: чаму гэта важна?

17 красавіка 2024

Старэйшы дарадца Святланы Ціханоўскай Аляксандр Дабравольскі і дарадца па моладзевай палітыцы і студэнцтву Маргарыта Ворыхава сустрэліся з дырэктарам па міжнародных сувязях Рады Еўропы Міраславам Папой. 

Нагода для перамоваў – адкрыццё інфармацыйнага пункта Рады Еўропы для Беларусі ў Вільні, якое запланаванае на восень. Такія пункты распаўсюджваюць інфармацыю аб дзейнасці Рады, у тым ліку – аб канвенцыях, што падпісваюцца краінамі-чальцамі. Надалей гэтыя дакументы становяцца арыенцірамі для палітычнай працы ў шматлікіх краінах. Фактычна, прыналежнасць да Рады Еўропы – гэта прыналежнасць да сям’і цывілізаваных дзяржаваў і важны крок для еўрапейскай будучыні Беларусі. 

Адзначым, што падобны пункт раней існаваў у Мінску на базе БДУ, але праз прапускную сістэму туды нават нельга было ўвайсці. Яго дзейнасць была абмежаваная праз адсутнасць зацікаўленасці беларускіх уладаў у пашырэнні супрацоўніцтва з Радай Еўропы. 

А пункт у Вільне будзе адкрыты для ўсіх. Гэта дапаможа беларусам зразумець, як насамрэч працуюць вялікія структуры. Ініцыятыва стане прыкладам таго, чым насамрэч ёсць адкрытая, сумленная і падсправаздачная праца арганізацыі.

Старэйшы палітычны дарадца Святланы Ціханоўскай Аляксандр Дабравольскі адзначыў – гэта першы і ясны крок, накіраваны на прасоўванне еўрапейскай перспектывы для Беларусі:

«Інфармацыйныя цэнтры, акрамя распаўсюджвання інфармацыі, удзельнічаюць у кампаніях Рады Еўропы і арганізацыі мерапрыемстваў для экспертаў, палітыкаў і грамадзянскай супольнасці. Адкрыццё такога пункта ў Вільні стане вельмі важным крокам для таго, каб рухаць нашую краіну насустрач цывілізаваным дзяржавам».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Улады Канады і дэмакратычныя сілы Беларусі распачалі сумесныя стратэгічныя кансультацыі

16 красавіка 2024

Падчас паездкі ў Канаду беларуская лідарка правяла шэраг сустрэчаў з ключавымі палітыкамі краіны: з прэм’ер-міністрам Джасцінам Трудо, міністаркай замежных справаў Мелані Жалі, а таксама са спікерамі абедзвюх палатаў Парламента і лідарамі апазіцыі.

Што стала вынікам сустрэчаў з прадстаўнікамі ўраду?

⚪️ Запуск стратэгічных білатэральных кансультацыяў з дэмакратычнымі сіламі Беларусі па аналогіі са Стратэгічным дыялогам з ЗША. Праца будзе весціся па трох напрамках: 

Магчымы запуск чацвёртага напрамку: культура, нацыянальныя ідэнтычнасць і дыяспара.

🔴 Новыя абмежаванні супраць рэжыму Лукашэнкі. У спіс трапіў шэраг асобаў, звязаных са злачынствамі і рэпрэсіямі супраць беларусаў. Гэты спіс будзе рэгулярна дапаўняцца.

⚪️ Вылучэнне 1 мільёну канадскіх долараў на падтрымку беларускіх незалежных медыя, а таксама на праекты па супрацьдзеянні прапагандзе і дэзынфармацыі.

Святлана Ціханоўская: «Я вельмі ўдзячная Канадзе за салідарнасць з Беларуссю і дэмакратычнымі сіламі. Нашае супрацоўніцтва дае сігнал усім беларусам і беларускам: мы не адныя на шляху да пераменаў – і можам разлічваць на шматбаковую падтрымку партнёраў».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Спорт рэжыму Лукашэнкі на Алімпійскіх гульнях у Парыжы

16 красавіка 2024

Неабходна выключыць падвойную дыскрымінацыю ў дачыненні да беларускіх свабодных спартсменаў — пазіцыя Народнага антыкрызіснага ўпраўлення па пытанні ўдзелу беларусаў у будучых Алімпійскіх гульнях у Парыжы.

З-за няўзгодненай палітыкі міжнароднай спартыўнай супольнасці беларускія свабодныя спартсмены сёння сутыкаюцца з падвоенай дыскрымінацыяй: іх дыскрымінуе сам рэжым Лукашэнкі за тое, што яны выступаюць супраць гвалту і вайны — спартсмены выключаюцца з нацыянальных каманд, звальняюцца, уносяцца ў чорныя спісы, падвяргаюцца затрыманням альбо вымушаныя пакідаць Беларусь, а з другога боку беларускіх свабодных спартсменаў выключаюць з міжнароднага спорту самі федэрацыі з-за агрэсіі, распачатай Расіяй супраць Украіны пры садзейнічанні рэжыму Лукашэнкі.

8 снежня 2023 года Міжнародны алімпійскі камітэт прыняў рашэнне аб допуску спартсменаў з расійскімі і беларускімі пашпартамі на Алімпійскія гульні 2024 года ў Парыжы на строгіх умовах. У прыватнасці, уведзена ўмова, што спартсмены і прадстаўнікі абслуговага персаналу, якія маюць кантракты ў расійскіх або беларускіх ваенных або сілавых органах, не будуць дапушчаныя да ўдзелу ў спаборніцтвах. 

Аднак дадзеная пазіцыя МАК была рэкамендацыйнай для міжнародных федэрацый. І таму канчатковае рашэнне аб допуску да кваліфікацыйных спаборніцтваў беларускіх спартсменаў на баку профільных федэрацый. У названых абставінах праз розныя падыходы, прынятыя міжнароднымі федэрацыямі, беларускі спорт сутыкнуўся з сітуацыяй, калі беларускія свабодныя спартоўцы былі выключаныя з удзелу ў спаборніцтвах, а спартоўцы рэжыму Лукашэнкі — дапушчаныя да Алімпійскіх гульняў 2024 года. 

Каманда НАУ падрыхтавала абгрунтаванне і перадала ў МАК і адпаведным міжнародным федэрацыям хадайніцтвы аб правядзенні належнай верыфікацыі як мінімум чатырох спартсменаў рэжыму Лукашэнкі, якія прайшлі кваліфікацыю на Алімпійскія гульні, і афіляваныя з ваеннымі і сілавымі структурамі. 

Па гэтым пытанні мы ўзаемадзейнічалі з прадстаўнікамі Міжнароднай федэрацыі лёгкай атлетыкі, Міжнароднай федэрацыі плавання, Міжнароднай федэрацыі грэка-рымскай барацьбы, вольнай барацьбы і жаночай барацьбы, нацыянальных федэрацый Польшчы па тэнісе, футболе, лёгкай атлетыцы, дзюдо, Міністэрстваў замежных спраў і Міністэрстваў спорту Польшчы, Літвы, Латвіі, Германіі, Францыі, ЗША, Нарвегіі. Асобная праца па ўказаным пытанні вядзецца ў рамках Камісіі Міністэрства спорту Польшчы па пытаннях допуску спартсменаў з беларускімі і расійскімі пашпартамі. 

Народнае антыкрызіснае ўпраўленне працягне працу з краінамі-партнёрамі, а таксама федэрацыямі і МАК для змены сітуацыі, якая склалася ў дачыненні да беларускіх спартсменаў.

Мы дзякуем спартоўцам, якія садзейнічаюць нашай працы і тым, хто падае інфармацыю для наступнай верыфікацыі, аказвае садзейнічанне працы па выключэнні падвоенай дыскрымінацыі беларускіх спартоўцаў. Асобна дзякуем журналістам, у тым ліку рэдакцыі «Трыбуны» за прадастаўленне дакументаў, якія пацвярджаюць афіляванасць спартсменаў з ваеннымі і сілавымі структурамі рэжыму Лукашэнкі.

Фота: tribuna.com 


Крыніца: НАУ

Сітуацыя ў Беларусі і рэгіёне, прыцягненне рэжыму да адказнасці і падтрымка беларускай дыяспары: пра што ішла гаворка на сустрэчы з ключавымі палітыкамі Грэцыі?

12 красавіка 2024

11-12 красавіка Святлана Ціханоўская знаходзілася ў Грэцыі з працоўным візітам, дзе брала ўдзел у Дэльфійскім эканамічным форуме і праводзіла шэраг сустрэчаў з ключавымі палітыкамі краіны. 

З прэзідэнткай Грэцыі Катэрынай Сакелярапулю беларуская лідарка абмеркавала бягучую сітуацыю ў Беларусі і рэгіёне – і звярнула ўвагу суразмоўцы на важнасць прыцягнення рэжыму да адказнасці. У прыватнасці – за захоп самалёта Ryanair, выкраданне ўкраінскіх дзяцей з акупаваных тэрыторыяў і злачынствы супраць чалавецтва. Асобна бакі прааналізавалі праблемы легалізацыі беларусаў у Грэцыі. Акрамя таго, ішла гаворка пра распрацоўку праграмаў рэабілітацыі для дзяцей рэпрэсаваных беларусаў.

З мэрам Афінаў Харысам Дукасам Святлана Ціханоўская вяла гаворку пра падтрымку беларускай дыяспары ў сталіцы і ініцыятываў культурнай дыпламатыі: рэзідэнцыяў для беларускіх творцаў, стажыровак для «Кадравага рэзерву», судзеянне сумленнаму беларускага бізнесу, арганізацыю выставаў і беларуска-грэцкіх мерапрыемствах.

З былым прэм’ер-міністрам Грэцыі Георгіасам Папандрэу Святлана Ціханоўская пабывала ў шэрагу гістарычных месцаў Афінаў, дзе прэм’ер распавядаў пра традыцыі грэцкага парламентарызму.  Адзначым, што прапрадзед Папандрэу – Зыгмунт Мінейка –  нарадзіўся ў Беларусі і браў актыўны ўдзел у паўстанні Каліноўскага. Менавіта таму беларуская лідарка прывезла архіўныя матэрыялы пра гэтага выбітнага чалавека: радавод, фотаздымкі продкаў, а таксама матэрыялы пра маёнтак і землі Мінейкаў у Беларусі. 

Напрыканцы сустрэчы Ціханоўская запрасіла Папандрэу ў Вільню наведаць месцы пахавання яго сваякоў і падарыла кнігу мемуараў Зыгмунта «З Тайгі пад Акропаль» на беларускай мове.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

У брэсцкім СІЗА памёр Аляксандр Кулініч, якога абвінавачвалі ў абразе Лукашэнкі

10 красавіка 2024

9 красавіка 2024 году ў брэсцкім СІЗА памёр Аляксандр Кулініч, паведамляе "Люстэрка". Яго абвінавачвалі паводле арт. 368 (абраза Лукашэнкі) Крымінальнага кодэксу. Мужчыну затрымалі 29 лютага ў Брэсце, з таго часу ён знаходзіўся ў зняволенні. Суд над ім меўся адбыцца 16 красавіка.

Як расказалі крыніцы выдання, Аляксандр Кулініч памёр праз ішэмічную хваробу сэрца: гэтая прычына пазначана ў выснове аб смерці. У СІЗА № 7 Брэста журналістам сказалі, што зняволены з такім імем у іх знаходзіўся, але факт смерці пацвярджаць адмовіліся. Акалічнасці затрымання Аляксандра Кулініча невядомыя. 

Паводле інфармацыі "Люстэрка", Аляксандр Кулініч нарадзіўся ў Маладзечне 11 красавіка 1972 года (яму споўнілася б 52 гады). Ён быў падпалкоўнікам запасу, служыў у 38-й асобнай гвардзейскай дэсантна-штурмавой Брэсцкай брыгадзе ПДВ. Апошнім часам працаваў індывідуальным прадпрымальнікам, займаўся харчовымі дабаўкамі.


Крыніца: ПЦ "Вясна"

«Доўгія гады беларускі рэжым праз Кіпр абыходзіў санкцыі»

10 красавіка 2024

Святлана Ціханоўская выступіла з прамовай у парламенце Кіпра:

«Паважаныя члены Пастаяннага камітэта па міжнародных і еўрапейскіх справах,

Паважаныя парламентарыі, дарагія прыхільнікі свабоды,

Для мяне вялікі гонар і прывілей выступаць перад вамі сёння. Я ўпэўненая, што тут знаходжуся сярод сяброў.

Я на Кіпры ўсяго другі дзень, але ўжо адчуваю, наколькі блізкія нашыя народы. Беларусы, як і кіпрыёты, глыбока разумеюць сапраўдную каштоўнасць свабоды.

Нам ёсць чаму павучыцца адно ў аднаго. І я думаю, што мой візіт на Кіпр будзе садзейнічаць развіццю адносін паміж беларусамі і кіпрыётамі.

Роўна ў гэты дзень 32 гады таму Беларусь і Кіпр устанавілі дыпламатычныя адносіны. Гэта здарылася праз два гады пасля распаду Савецкага Саюза, калі ў Беларусі ўсталявалася дэмакратыя – як тая дэмакратыя, што зараз на Кіпры. Але праз 2 гады ўладу ў нашай краіне захапіў дыктатар.

У 2020 годзе беларусы паўсталі супраць тыраніі, супраць несправядлівасці і гвалту.

Упэўненая, вы ўсё памятаеце масавыя мітынгі па ўсёй краіне. Беларусы наглядна паказалі, што мы хочам, каб нашая краіна была свабоднай, дэмакратычнай і еўрапейскай, а не нейкім ізгоем ці расійскай правінцыяй.

Як вы ведаеце, я ніколі не была прафесійным палітыкам. Я балатавалася ў прэзідэнты, бо хацела падтрымаць свайго мужа, калі рэжым Лукашэнкі пасадзіў яго ў турму.

Адзіным маім абяцаннем было правядзенне свабодных і справядлівых выбараў. І ў нас ёсць доказы таго, што я перамагла ў тых выбарах. Але нашую перамогу скралі. Дыктатар развязаў жорсткі тэрор, які працягваецца да гэтага часу. Ён уцягнуў нашу краіну ў злачынную вайну супраць Украіны і трымае ў закладніках дзевяць мільёнаў беларусаў.

Нягледзячы на гэта, мы працягваем супраціўляцца. Беларусы дэманструюць непадпарадкаванне, праводзяць дыверсіі і ніколі не пагодзяцца жыць пад тыраніяй ці расійскім ярмом.

У выгнанні мы сфарміравалі альтэрнатыўныя інстытуты ўлады – такія як Аб’яднаны пераходны кабінет і Каардынацыйная рада. Мы працягваем прадстаўляць і абараняць інтарэсы беларускага народа. Бо Лукашэнка не прэзідэнт. Ён злачынец, які захапіў уладу і служыў свайму заступніку ў Маскве, а не беларускаму народу.

І ён павінен адказаць за ўсе здзейсненыя ім злачынствы. А спіс у яго доўгі: злачынствы супраць чалавечнасці, дзяржаўная здрада, захоп рэйса Ryanair, гвалтоўнае перамяшчэнне ўкраінскіх дзяцей і саўдзел у вайне.

Нашая місія, місія беларускіх дэмакратычных сілаў, застаецца нязменнай. Нашая мэта – вызваліць Беларусь ад дыктатуры і расійскага ўплыву. Рэжым Лукашэнкі павінен быць скінуты. Кожны палітычны вязень павінен быць вызвалены. Злачынцы павінны быць пакараныя. Павінны быць праведзеныя вольныя і сумленныя выбары пад міжнародным назіраннем.

Рэжым Лукашэнкі значна больш уразлівы, чым падаецца. Ён быццам стул, які стаіць на трох ножках – грошах, рэпрэсіях і Расіі. Калі ўпадзе адна ножка, разваліцца і ўсё крэсла.

На жаль, сітуацыя ў Беларусі не становіцца лепшай. Палітычныя партыі, СМІ і ініцыятывы грамадзянскай супольнасці знішчаныя. Сотні тысячаў людзей былі вымушаныя ўцякаць з краіны праз рэпрэсіі. Так Лукашэнка помсціць людзям, якія адважыліся марыць аб свабодзе.

Тысячы людзей сталі палітвязнямі і ўтрымліваюцца ў проста бесчалавечных умовах. Адзін з іх – мой муж. Мае дзеці не бачылі свайго бацьку ўжо чатыры гады. Ужо год яго трымаюць пад вартай без сувязі са знешнім светам, і я не ведаю, ці жывы ён.

Нягледзячы на тэрор, беларусы працягваюць супраціўляцца. Ужо не бачна вялікіх мітынгаў, але пратэст сышоў у падполле. Адбываюцца невялікія акты сабатажу і супраціву. А самае галоўнае – людзі не здаліся.

Пасля таго як рэжым уцягнуў нашу краіну ў злачынную вайну супраць Украіны, стала відавочна, што Лукашэнка больш не прадстаўляе Беларусь. Ён па частках прадае нашую краіну Пуціну ў абмен на палітычную падтрымку.

Таму зараз так важна ізаляваць рэжым: палітычна, эканамічна, з дапамогай санкцыяў – усімі даступнымі спосабамі. Аднак, ізалюючы рэжым, нельга ізаляваць народ.

Трэба падзяляць рэжым і народ: менавіта рэжым стаў саўдзельнікам Пуціна. Тым часам беларускі народ змагаецца за дэмакратыю і свабоду і падтрымлівае Украіну.

Для нас перамога Украіны будзе і нашай перамогай. Але і наадварот: перамены ў Беларусі могуць дапамагчы Украіне перамагчы хутчэй. Нашыя лёсы ўзаемазвязаныя.

Дарагія сябры,

Я хачу падзякаваць Парламенту Кіпра і вашаму камітэту за ваш моцны голас у падтрымку свабоды і дэмакратыі. Я хачу папрасіць вас выказацца наконт сітуацыі ў Беларусі, падтрымаць нашыя дэмакратычныя памкненні і ізаляваць беларускі рэжым за парушэнні міжнароднага права і правоў чалавека.

Вы можаце рабіць заявы і прымаць рэзалюцыі па Беларусі. Кожнае дзеянне важнае. Я прашу вас звярнуць асаблівую ўвагу на сітуацыю з парушэннем правоў чалавека, палітычнымі зняволенымі, удзелам лукашэнкаўскага рэжыму ў вайне і размяшчэннем ядзернай зброі на нашай тэрыторыі.

Я хачу падзякаваць вам за цвёрдую пазіцыю ў дачыненні да санкцыяў і за вашыя намаганні па супрацьдзеянні тым, хто спрабуе санкцыі абысці. Доўгія гады беларускі рэжым абыходзіў санкцыі праз Кіпр. Цяпер больш як 500 кампаніяў у Беларусі маюць кіпрскі капітал. Многія з гэтых кампаніяў звязаныя з рэжымам, падтрымліваюць вайну і рэпрэсіі. Мы разлічваем на вашу дапамогу ў іх выяўленні і прымяненні санкцыяў.

Я хачу папрасіць вас падзяляць беларускі рэжым і беларускі народ. Многія беларусы працягваюць змагацца за свабоду як унутры краіны, так і за яе межамі. Беларускі народ не падтрымлівае вайну і не падтрымлівае дыктатуру.

Я спадзяюся, што Кіпр падтрымае беларусаў, якія жывуць тут, на Кіпры, а гэта больш за 5000 чалавек. Учора я сустракалася з нашай дыяспарай у Лімасоле. Яе прадстаўнікі сутыкаюцца з многімі праблемамі. Рэжым пазбавіў іх дакументаў і пашпартоў. Многія не могуць вярнуцца дадому, бо іх адразу ж арыштуюць. Яны могуць стаць асобамі без грамадзянства.

Я спадзяюся, што Кіпр знойдзе для іх рашэнне, прапанаваўшы ім легалізацыю, праязныя дакументы, віды на жыхарства і дазволіўшы адкрыць банкаўскія рахункі. Мы, дэмакратычныя сілы, гатовы паспрыяць у праверцы людзей, якія пражываюць на Кіпры, і кампаніяў, зарэгістраваных тут.

Я таксама заклікаю вас стварыць у кіпрскім парламенце групу «За дэмакратычную Беларусь». Гэта стане моцным пасланнем салідарнасці і падтрымкі, а таксама важным інструментам для ўмацавання супрацоўніцтва паміж Кіпрам і свабоднай Беларуссю. Такія групы ўжо створаныя амаль ва ўсіх парламентах ЕС.

Я таксама прашу вас далучыцца да нашай кампаніі хроснага бацькоўства над палітычнымі вязнямі. Больш за 400 парламентарыяў з розных краін свету «ўсынавілі» нашых журналістаў, актывістаў і настаўнікаў, якія знаходзяцца за кратамі. Вы можаце выбраць любога палітвязня і распавесці яго гісторыю – людзям на Кіпры і ва ўсім свеце.

І нарэшце, я запрашаю вас наведаць Вільню ці Варшаву, сустрэцца з былымі палітвязнямі, журналістамі, актывістамі, – каб зразумець нашую сітуацыю, а таксама асвятліць яе ў вашых СМІ.

Дарагія сябры,

Дазвольце мне выказаць глыбокую падзяку за ваш час і ўвагу. Я разумею, што для пераменаў у Беларусі спатрэбіцца час. Але з вашай дапамогай, я ўпэўненая, мы зможам дасягнуць іх. І тады Беларусь, як свабодная і дэмакратычная краіна, зойме сваё дастойнае месца ў еўрапейскай сям’і.

Дзякуй».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

ААН узмацняе адказнасць за парушэнні правоў чалавека ў Беларусі

05 красавіка 2024

На 55-й сесіі Рады ААН па правах чалавека была прынятая важная рэзалюцыя. Яна накіраваная на ўзмацненне адказнасці за парушэнні правоў чалавека ў Беларусі. У дакуменце зацвярджаецца стварэнне спецыяльнай групы з трох незалежных экспертаў і працяг мандата спецдакладчыка па Беларусі на год. Гэтыя меры прызначаны для расследавання і дакументавання парушэнняў, учыненых рэжымам Лукашэнкі, і выпрацоўкі рэкамендацыяў па іх пераадоленні.

Група зоймецца расследаваннем сур’ёзных парушэнняў правоў чалавека, якія працягваюцца і далей, зборам доказаў злачынстваў рэжыму, а таксама вызначэннем вінаватых на аснове незалежных расследаванняў Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека.

Прыняцце рэзалюцыі – адказ на абвастрэнне крызісу правоў чалавека ў нашай краіне, дзе многія застаюцца за кратамі па палітычна матываваных абвінавачаннях, сутыкаючыся з жудасным абыходжаннем і зместам ва ўмовах ізаляцыі. У мінулым годзе рэжым Лукашэнкі афіцыйна пазбавіў магчымасці ахвяраў парушэнняў правоў чалавека звяртацца са скаргамі ў Камітэт ААН па правах чалавека.

Дарадца Святланы Ціханоўскай па прававых пытаннях Крысціна Рыхтэр распавяла пра важнасць дакумента для прыцягнення рэжыму да адказнасці:

«Само па сабе прыняцце рэзалюцыі не з’яўляецца ўнікальным – да гэтага падобныя рашэнні па Беларусі ўжо прымаліся ў Радзе ААН па правах чалавека. Але ў нашым выпадку вельмі важна звярнуць увагу на змест. Адмысловая група, створаная пры ААН, у прыдачу да функцыяналу збору доказаў, атрымала мандат на расследаванне. Гэта значыць, гэта рэальна значна мацнейшы механізм, які спрыяе прыцягненню да адказнасці прадстаўнікоў рэжыму, вінаватых у злачынствах.

Адзначу, што мы не проста пільна сачылі за сітуацыяй, але сумесна з іншымі беларускімі праваабарончымі арганізацыямі актыўна ўдзельнічалі ў адвакатаванні рашэння. Таму мы вітаем тое, што наш голас быў пачуты большасцю прадстаўнікоў Рады ААН па правах чалавека».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Станоўчы досвед атрымання пашпарта замежніка ў Славеніі   

28 сакавіка 2024

27 сакавіка стала вядома, што беларуская сямʼя атрымала пашпарт замежніка (Potni list za tujca) для свайго 9-гадовага сына. Гэта першы вядомы выпадак атрымання беларусам пашпарта замежніка ў Славеніі!


Пасля прыняцця ўказу №278, які забараняе пасольствам Беларусі выдаваць пашпарты, Народная амбасада Беларусі ў Славеніі падрыхтавала інструкцыю пра атрыманне пашпарта замежніка. Умовамі для атрымання дакументу з'яўляецца наяўнасць віду на жыхарства і немагчымасць атрымаць пашпарт сваёй краіны.


«Разумеючы, што тэрмін дзеяння пашпарта сына заканчваецца ў чэрвені 2024 года, а ехаць у Беларусь небяспечна, мы звярнуліся ў Адміністрацыйную адзінку, якая па законе аб замежніках адказвае за выдачу пашпартоў. Першапачаткова цяжкасці ўзніклі з-за недасведчанасці супрацоўніка, які накіраваў нас у МЗС. Ведаем, што іншым беларусам адмовілі, бо тэрмін іх беларускага пашпарта яшчэ не скончыўся. Пасля звароту ў МЗС Славеніі мы  атрымалі адказ з інфармацыяй аб працэдуры выдачы пашпарта замежніка, і пасля новага звароту атрымалі цягам тыдня пашпарт на 2 гады»

- падзялілася сваім досведам беларуска з Славеніі.


Са свайго боку Народная амбасада Беларусі ў Славеніі падрыхтавала запыты ў МЗС, МУС і Упраўленне Адміністрацыйнымі адзінкамі з просьбай праясніць працэдуру, у прыватнасці каб пазбегнуць часовага разрыву ў дзеянні дакументаў і прызнаваць небяспечнасць вяртання ў Беларусь дастатковай падставай немагчымасці атрымання пашпарта на фоне ўказу №278.


«У Славеніі пражывае больш за 400 беларусаў і беларусак. Паводле апытання сярод беларускай дыяспары, з праблемай пратэрмінаваных беларускіх пашпартоў у бліжэйшыя два гады сутыкнуцца прынамсі 20 чалавек. У працэсе вырашэння зараз пытанне дакументаў для дзяцей, народжаных у Славеніі»

- пракаментавала сітуацыю з пашпартамі прадстаўніца Народнай амбасады Беларусі ў Славеніі Аляксандра Мамаева.


Спадзяемся, што пазітыўны досвед з атрыманнем пашпарта замежніка ў Славеніі стане станоўчым  прэцэдэнтам не толькі для ўладаў Славеніі, але і для кіраўніцтва іншых краін.


Калі ў вас засталіся пытанні наконт атрымання пашпарта замежніка ў Славеніі - пішыце на скрыню Народнай амбасады Беларусі ў Славеніі slovenia@belarusabroad.org ці ў наш чат-бот.


Інфармацыю па іншым краінам вы можаце знайсці на сайце pashpart.org 


Крыніца: Народныя амбасады Беларусі

Як прыцягнуць рэжым Лукашэнкі, яго самога і ягоных памагатых да міжнароднай адказнасці? 

27 сакавіка 2024

Кіраўнік НАУ і намеснік кіраўніка Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Павел Латушка на факультэце міжнароднага права ва ўніверсітэце Беластока выступіў з лекцыяй на тэму існуючых прававых механізмаў прыцягнення да адказнасці Лукашэнкі і ягоных памагатых за здзейсненыя імі міжнародныя злачынствы. Якія гэта механізмы?

Першы — перадача краінамі-ўдзельніцамі Рымскага статута «сітуацыі ў Беларусі» ў Офіс пракурора Міжнароднага крымінальнага суда

Існуе меркаванне, што, паколькі Беларусь не з'яўляецца ўдзельнікам Рымскага статута, Міжнародны крымінальны суд (МКС) не валодае юрысдыкцыяй ў дачыненні да міжнародных злачынстваў, учыненых у нашай краіне. Аднак судовая практыка МКС сведчыць аб тым, што Суд патэнцыйна можа ажыццявіць юрысдыкцыю як мінімум у дачыненні да злачынства супраць чалавечнасці ў выглядзе дэпартацыі, пад якой разумеюцца сітуацыі, калі грамадзянскае насельніцтва вымушана пакінула тэрыторыю краіны ў следстве стварэння «атмасферы страху і тэрору».

Грамадзянскае насельніцтва, якое вымушана ўцякала з Беларусі ў Польшчу пасля пераследаў па палітычных падставах з боку рэжыму Лукашэнкі, можа лічыцца ахвярамі дэпартацыі.

Паколькі Польшча з'яўляецца дзяржавай-удзельніцай МКС, а дэпартацыя з'яўляецца злачынствам, якое здзяйсняецца як мінімум на тэрыторыі дзвюх краін (Беларусі і Польшчы), то маецца магчымасць для ўстанаўлення юрысдыкцыі МКС. 

Польшча мае права перадаць «сітуацыю ў Беларусі» ў Офіс пракурора МКС для правядзення магчымага расследавання.

Другі механізм — універсальная юрысдыкцыя

Гэты прынцып дазваляе дзяржавам расследаваць найбольш сур'ёзныя міжнародныя злачынствы, нават калі такія здзейсненыя на тэрыторыі іншай краіны і ні злачынец, ні ахвяра не з'яўляюцца грамадзянамі дзяржавы, якая распачала крымінальнае расследаванне.

У рамках названага механізму заявы ўжо былі пададзеныя ў Польшчы, Літве, Чэхіі, Германіі і Швейцарыі.

Трэцім механізмам з'яўляецца перадача спрэчкі ў Міжнародны Суд ААН

У святле масавага здзяйснення актаў, якія з'яўляюцца катаваннямі і іншымі жорсткімі, бесчалавечнымі або зневажальнымі годнасць відамі абыходжання і пакарання, ёсць падставы сцвярджаць, што Беларусь парушыла свае абавязацельствы, узятыя ў рамках адпаведнай міжнароднай Канвенцыі супраць катаванняў ад 1984 года, удзельнікам якой з'яўляецца Беларусь.

Паколькі парушаныя палажэнні Канвенцыі з'яўляюцца абавязацельствамі перад усёй сусветнай супольнасцю (erga omnes), то фактычна любая дзяржава-удзельнік Канвенцыі можа падаць заяву супраць Беларусі ў Міжнародны Суд ААН.

Акрамя таго, А. Лукашэнка і яго памагатыя падлягаюць прыцягненню да крымінальнай адказнасці за ваенныя злачынствы. 

З пачаткам шырокамаштабнай вайны Расіі супраць Украіны, у якую ўцягнуты рэжым Лукашэнкі, НАУ пачало дакументаваць факты незаконнага перамяшчэння дзяцей з акупаваных Расіяй тэрыторый Украіны ў Беларусь. Такія дзеянні патэнцыйна з'яўляюцца ваенным злачынствам.

Вядома, што з верасня 2022 года па май 2023 года ў беларускі лагер «Дубрава» было перавезена пад падставай «рэабілітацыі» каля 2 100 дзяцей ва ўзросце ад 6 да 15 гадоў, якія прыбылі як мінімум з 15 акупаваных украінскіх гарадоў.

У сувязі з гэтым, НАУ падрыхтавала і перадала ў Офіс пракурора МКС дзве камунікацыі па артыкуле 15 Рымскага Статута.


Крыніца: НАУ

Выдатныя навіны для беларусаў і беларусак у Нямеччыне  

27 сакавіка 2024

Міхаіл Таўбэ, прадстаўнік Народнай амбасады Беларусі ў Нямеччыне, рады праінфармаваць аб значных зменах ў заканадаўстве Нямеччыны, якія істотна аблегчаць жыццё беларусам і беларускам, якія імкнуцца да атрымання нямецкага грамадзянства.


З 26 чэрвеня 2024 года набываюць моц змены ў закон аб грамадзянстве Нямеччыны, якія прыносяць дзве ключавыя навіны для беларусаў і беларусак:


Магчымасць захавання беларускага грамадзянства:

Цяпер беларусы і беларускі могуць падавацца на атрыманне нямецкага грамадзянства, не адмаўляючыся ад свайго беларускага. Гэта адкрывае новыя магчымасці, спрашчаючы працэс інтэграцыі і даючы шанец на набыццё двайнога грамадзянства без неабходнасці адмаўляцца ад сваіх каранёў.


Адмена неабходнасці звароту да Лукашэнкі:

Яшчэ адным са значных момантаў з'яўляецца тое, што беларусам і беларускам больш не трэба звяртацца з просьбай аб адмове ад беларускага грамадзянства да рэжыму Лукашэнкі і дыктатара асабіста.  Гэта ўстараняе маральны і псіхалагічны бар'ер для многіх, хто лічыць непрымальным зварот да цяперашняга самаабвешчанага прэзідэнта Беларусі.


Больш падрабязна азнаёміцца ​​са зменамі ў законе аб грамадзянстве Нямеччыны можна па спасылцы. 


Крыніца: Народныя амбасады Беларусі

Ціханоўская заклікала замежных дыпламатаў прызначыць спецпасланнікаў па сувязях з дэмакратычнай Беларуссю

26 сакавіка 2024

У Амбасадзе Літвы ў Празе кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Святлана Ціханоўская сустрэлася з амбасадарамі і дыпламатамі Аргентыны, Аўстрыі, Канады, Харватыі, Эстоніі, Фінляндыі, Францыі, Германіі, Грэцыі, Ірландыі, Косава, Люксембургу, Партугаліі, Славаччыны, Славеніі, Іспаніі, Швецыі, Вялікабрытаніі, ЗША і Балгарыі. З нагоды сустрэчы Літоўская абмасада вывесіла бел-чырвона-белы сцяг. 

Падчас сустрэчы Ціханоўская распавяла пра вынікі свайго візіту ў Прагу, а таксама падзялілася планамі дэмакартычных сілаў. Пасля адбылася дыскусія. Ціханоўская заклікала дзяржавы прызначаць спецпасланнікаў па сувязях з дэмакратычнымі сіламі, як гэта зрабілі Эстонія, Францыя, Швецыя, Эстонія, Літва, Польшча і іншыя краіны. Лідарка папрасіла спрыяць беларусам у выдачы візаў, выдаваць пашпарты замежніка, не патрабаваць апастылі, а таксама прызнаваць пратэрмінаваныя пашпарты. Асобна абмеркавалі прагрэс у справе выдачы новага беларускага пашпарту. 


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Шведскае агенцтва па міграцыі Migrationsverket выпусціла прававую пазіцыю па пашпартам для беларусаў і беларусак 

26 сакавіка 2024

Дакумент з'яўляецца прававой пазіцыяй Агенцтва па міграцыі і акцэнтуе ўвагу на важнасці магчымасці грамадзян і грамадзянак Беларусі атрымаць пашпарт у некаторых выпадках, калі адсутнічае магчымасць атрымаць нацыянальны пашпарт. Адзначаецца, што ўказам узурпатара ўлады Беларусі ад 4 верасня 2023 года замежустановы Беларусі пазбавіліся магчымасці выдачы або падаўжэння пашпартоў, што на практыцы азначае, што грамадзяне і грамадзянкі Беларусі, якія знаходзяцца за мяжой, не могуць атрымаць новы пашпарт, не выехаўшы ў Беларусь. Далей, дакумент гаворыць:


"У цяперашніх умовах беларусы не павінны заахвочвацца да паездак на радзіму для атрымання пашпартоў. На практыцы гэта азначае, што грамадзяне Беларусі, якія знаходзяцца за мяжой, не маюць магчымасці атрымаць дакумент, які дзейнічае як пашпарт."


Гэта мае непасрэдныя наступствы для магчымасці беларусаў і беларусак падаваць дакументы на пашпарты замежнікаў у Швецыі, паколькі цяпер лічыцца, што яны не маюць магчымасці атрымаць дакумент, сапраўдны ў якасці пашпарта, на працягу разумнага часу.


Такім чынам, міграцыйнаму агенцтву давядзецца выдаваць пашпарты замежніка ці іншы дакумент грамадзянам і грамадзянкам Беларусі, якія знаходзяцца ў Швецыі і не могуць атрымаць пашпарт з-за гэтых абмежаванняў, каб у іх была магчымасць кудысьці паставіць від на жыхарства:


"Як ужо згадвалася, у некаторых выпадках замежніку можа быць прадастаўлены від на жыхарства нават пры адсутнасці пашпарта, калі немагчыма атрымаць пашпарт на працягу разумнага тэрміну (гл. 2.1 і §§ 1 а Закона аб замежніках), альбо праз замежнае прадстаўніцтва сваёй краіны, альбо праз улады на радзіме.

У цяперашніх умовах можна меркаваць, што заяўнік з Беларусі, які знаходзіцца за мяжой, не мае магчымасці атрымаць пашпарт у разумны тэрмін."


Тэма ідэнтыфікацыйных дакументаў для беларусаў і беларусак неаднаразова ўздымалася абранай лідэркай Беларусі Святланай Ціханоўскай і Народнай амбасадай Беларусі ў Швецыі ў кантактах са шведскімі ўладамі.


https://lifos.migrationsverket.se/dokument?documentSummaryId=48177 


Крыніца: Народныя амбасады Беларусі

Святлана Ціханоўская сустрэлася з кіраўніцтвам Чэхіі

26 сакавіка 2024

Адна з галоўных падзеяў працоўнага візіту Святланы Ціханоўскай у Прагу – сустрэча з прэзідэнтам Чэхіі Пятром Паўлам. Падчас размовы беларуская лідарка актуалізавала шэраг важных пытанняў. У прыватнасці, лідары абмеркавалі сітуацыю з палітвязнямі, жорсткія ўмовы ў турмах, а таксама варыянты шматбаковага ціску на рэжым. 

Акрамя таго, ключавой тэмай дыялогу стала выцягванне Беларусі з вайны. Асобна Святлана Ціханоўская ўзняла пытанне еўрапейскага выбару Беларусі і заклікала прэзідэнта падтрымаць гэтую ініцыятыву. Напрыканцы сустрэчы беларуская лідарка ўручыла Пятру Паўлу крыж добрасуседства. 

Пасля сустрэчы Ціханоўская адзначыла: «Я ўдзячная Чэхіі і чэшскаму прэзідэнту за цвёрдую пазіцыю – за падтрымку Украіны і свабоднай Беларусі. Самае важнае, што я хацела данесці: нельга адкладваць Беларусь на пасля і пакідаць яе Пуціну як суцяшальны прыз. Вырашэнне крызісу ў рэгіёне павінна быць комплексным і ўключаць у сябе Беларусь. Дэмакратычныя змены ў нашай краіне – інвестыцыя ў бяспеку Украіны і ўсёй Еўропы»

Ціханоўская таксама сустрэлася з Міністрам замежных справаў Янам Ліпаўскім, прэзідэнтам чэшскага Сенату Мілашам Выстрчылам і спікеркай Парламенту Маркетай Пекаравай Адамавай. 

⚪️  Міністра замежных справаў лідарка заклікала разглядзець шляхі вырашэння візавага бану. У прыватнасці: зрабіць выключэнні для спецыяльных групаў, у тым ліку для студэнтаў і сваякоў беларусаў Чэхіі.

🔴  Разам са старшынём Сената Ціханоўская ўсклала кветкі да магілаў лідараў Беларускай Народнай Рэспублікі, а пасля заканчэння цырымоніі абмеркавала з чэшскімі калегамі больш шырокае прызнанне і ўзмацненне легітымнасці Аб’яднанага Пераходнага Кабінета

⚪️  Са спікеркай парламента абмеркавалі кампанію падтрымкі палітвязняў. Важна адзначыць: рыхтуецца канферэнцыя, якую правядзе Офіс дэмакратычных сілаў Беларусі ў Чэшскай Рэспубліцы і чэшскімі патронамі канферэнцыі. Яна будзе прысвечана беларускім палітзняволеным.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Як Еўропе дапамагчы беларусам?

21 сакавіка 2024

Выступ Паўла Латушкі, кіраўніка Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, намесніка кіраўніцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі

Шаноўнае спадарства, дарагія сябры, я рады вітаць усіх гасцей-спецыяльных пасланнікаў краін-членаў ЕС па Усходнім партнёрстве і асабліва спадара Дзірка Шубеля за арганізацыю сустрэчы і магчымасць выступіць.

Мы знаходзімся ў Музеі Вольнай Беларусі — які не толькі займаецца зборам артэфактаў пратэстнай Беларусі-2020 і наступных гадоў, выставамі беларускіх мастакоў, тэатральнымі пастаноўкамі, але і з'яўляецца адкрытай грамадска-палітычнай і дыскусійнай пляцоўкай для ўсёй дэмакратычнай супольнасці. Музей з'яўляецца адным з праектаў каманды Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, якую я тут прадстаўляю.

Сёлета спаўняецца 4 гады з пачатку падзей лета 2020 года ў Беларусі. 2 гады з пачатку вайны Расіі і рэжыму Лукашэнкі супраць Украіны.

У кантэксце сусветнай гісторыі гэтыя гады і падзеі з'яўляюцца толькі імгненнем. Але для мільёнаў беларусаў падзеі апошніх гадоў сталі самым вялікім і цяжкім выпрабаваннем у іх жыцці. І самым доўгім. 

Па дадзеных праваабарончага цэнтра «Дысідэнтбай», па стане на сёння ў Беларусі ў зняволенні ўтрымліваецца 1 602 афіцыйна прызнаных палітвязняў. 1 082 былых палітвязняў ужо адбылі свае тэрміны. На месца палітвязняў, якія выйшлі з турмаў, рэжым Лукашэнкі саджае новых. 

У турме ўжо памерлі як мінімум пяцёра палітвязняў: Вітольд Ашурак, Алесь Пушкін, Мікалай Клімовіч, Вадзім Храсько, Ігар Леднік. Катаванні, нечалавечыя ўмовы ўтрымання, адсутнасць медыцынскай дапамогі — вось з чым сутыкаюцца палітвязні ў турмах Лукашэнкі. І яны паміраюць. 

6 палітычных зняволеных знаходзяцца ў рэжыме інкамунікада: Мікалай Статкевіч, Марыя Калеснікава, Максім Знак, Віктар Бабарыка, Ігар Лосік, Сяргей Ціханоўскі. Лідар сацыял-дэмакратаў Мікалай Статкевіч знаходзіцца ў рэжыме строгай ізаляцыі ўжо больш за 400 дзён. Пра яго лёс нічога не вядома. 

Паводле справаздачы Цэнтра права і дэмакратыі «Justice Hub», з траўня 2020 да траўня 2023 года ахвярамі злачынстваў супраць чалавечнасці ў Беларусі сталі не менш за 136 тысяч чалавек. Незаконнае пазбаўленне волі, катаванні, забойствы, згвалтаванні і іншыя сур'ёзныя формы сэксуальнага гвалту, у тым ліку ў дачыненні да непаўналетніх, гвалтоўныя знікненні, дэпартацыі — вось што адбываецца ў Беларусі. Кожны дзень. 

У Беларусі ліквідаваныя ўсе незалежныя сродкі масавай інфармацыі. У Беларусі за гэтыя 3,5 года ліквідавана 1 500 няўрадавых арганізацый, у стадыі ліквідацыі знаходзіцца 950. Ліквідаваныя ўсе 11 палітычных партый. Мы можам канстатаваць практычна поўнае знішчэнне грамадзянскай супольнасці.

Унутрыпалітычная сітуацыя

Сёння Лукашэнка ўтрымлівае ўладу перш за ўсё дзякуючы сілавому апарату і фінансава-эканамічнай падтрымцы з боку Расійскай Федэрацыі.

Адным з важных фактараў фінансавай устойлівасці рэжыму з'яўляецца выкарыстанне магчымасцей абыходу санкцый ЕС, ЗША і іншых краін праз Беларусь у інтарэсах Расіі. Кантрабандная, карупцыйныя схемы, а таксама фактычна легальныя даходы праз адсутнасць сінхранізацыі санкцый у дачыненні да Расіі і рэжыму Лукашэнкі. Усё гэта дазваляе дыктатару зарабляць досыць вялікія грошы.

У Беларусі пачаўся электаральны цыкл

25 лютага Лукашэнка арганізаваў прызначэнне дэпутатаў у парламент. Мы вызначылі гэты дзень як «дзень без выбару». На адзін мандат у парламент Лукашэнкі прэтэндавала ўсяго два кандыдаты. Прагноз незалежных палітолагаў і журналістаў пра тое, каго Лукашэнка прызначыць у свой парламент, на 100% пацвердзіўся. Мы сыходзім з таго, што дадзены інстытут не можа мець міжнароднага прызнання і ўдзельнічаць у міжнародных парламенцкіх арганізацыях у сувязі з тым, што дадзены орган не з'яўляецца органам, які прадстаўляе беларускі народ.

25-26 красавіка ў Мінску пройдзе пасяджэнне Усебеларускага народнага сходу — канстытуцыйнага органа, які створаны Лукашэнкам. Гэты орган фактычна стане вышэйшым за парламент. У яго фактычна прызначаюцца дэпутаты розных узроўняў, суддзі, пракуроры, прадстаўнікі сілавога блоку, урада, адміністрацыі Лукашэнкі і няўрадавых арганізацый, цалкам падкантрольных рэжыму. 

Лукашэнка стварыў 4 партыі, якія не з'яўляюцца ў агульным разуменні гэтага слова палітычнымі структурамі, і цалкам інкарпараваныя ў таталітарную сістэму Лукашэнкі.

Трэцім этапам пасля стварэння Усебеларускага народнага сходу стануць выбары Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія могуць прайсці як у 2024, так і ў 2025 годзе. Рашэнне аб даце правядзення выбараў знаходзіцца ў выключнай кампетэнцыі дыктатара.

Сёння мы можам канстатаваць, што ў Беларусі склалася таталітарная сістэма. У Беларусі няма прадстаўнічых органаў улады, існуе поўны прававы дэфолт, не дзейнічаюць нормы міжнароднага права, дэмакратыі, свабоды слова. Грамадзянская супольнасць і яго інстытуты знішчаны.

Лукашэнка знаходзіцца пад значным кантролем Пуціна і фактычна з'яўляецца марыянеткай, якая рэалізуе палітыку ў яго інтарэсах. Лукашэнка балансуе ў пытаннях захавання ўлады ўнутры Беларусі, выкарыстоўваючы інструменты атрымання эканамічных рэсурсаў ад Расіі і выконваючы заданні вайскова-палітычнага і дыпламатычнага характару ў інтарэсах Крамля.

Дэмакратычныя сілы Беларусі

Мы можам канстатаваць унікальную сітуацыю, якая склалася сярод дэмакратычных сіл Беларусі. Яна ўнікальная з пункту гледжання гісторыі сучаснай Еўропы. Мы маем фактычна тры інстытуты, якія прадстаўляюць інтарэсы беларусаў за мяжой і ажыццяўляюць дзеянні, накіраваныя на аказанне ўплыву на ўнутраны парадк дня ў Беларусі. 

Першы інстытут — гэта прэзідэнт-элект, і адначасова кіраўніца Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі — Святлана Ціханоўская. 

Другі інстытут — Аб'яднаны Пераходны Кабінет як выканаўчы орган дэмакратычных сіл, які я маю гонар прадстаўляць. 

Трэці інстытут — Каардынацыйная Рада.

Захаванне, умацаванне і развіццё гэтых інстытутаў з'яўляецца агульнай стратэгіяй дэмакратычнай большасці ў беларускім грамадстве сёння. Перад намі стаіць важная задача арганізацыі прамых выбараў у Каардынацыйную Раду, якія могуць адбыцца ў прамежку паміж маем і вераснем 2024 года.

Адначасова за апошнія гады з'явіўся цэлы шэраг новых інстытутаў, якія маюць грамадска-палітычную, грамадзянскую і праваабарончую арыентацыю дзейнасці. Сярод іх мы можам вылучыць Офіс Святланы Ціханоўскай, НАУ, арганізацыі былых сілавікоў Беларусі — Белпол і Байпол, рух рабочых — Рабочы Рух, Кіберпартызаны і іншыя.

У сувязі з немагчымасцю ажыццяўлення прафесійнай дзейнасці на тэрыторыі Беларусі, за мяжой створана шырокая сетка незалежных СМІ, сярод якіх важна вылучыць Белсат, Еўрарадыё, Радыё Рацыя, Наша Ніва, Маланка ТБ і іншыя. З-за мяжы таксама працуюць беларускія блогеры і адпаведныя каналы — NEXTA, Рэальная Беларусь, ТВ6, Андрэй Курэйчык і іншыя.

Няўрадавы сектар Беларусі ў сувязі з рэлакацыяй таксама прадстаўлены за мяжой, аднак таксама як і вышэйзгаданыя інстытуты працягвае ажыццяўляць узаемадзеянне па канфідэнцыйных каналах з беларусамі, якія пражываюць унутры краіны. Тут мы можам адзначыць наяўнасць дзясяткаў, калі не сотняў няўрадавых арганізацый.

Такім чынам, мы маем унікальную сітуацыю фактычнага захавання інстытутаў, няўрадавых арганізацый, палітычных структур і незалежных СМІ, якія штодня працуюць над змяненнем сітуацыі ў Беларусі.

Мы самакрытычна ставімся да эфектыўнасці нашай дзейнасці, але разам з тым важны сам факт таго, што на працягу трох з паловай гадоў нам удалося захаваць кансалідацыю і пэўную ступень эфектыўнасці.

Стратэгія ў дачыненні да Беларусі

На жаль, мы павінны прызнаць, што з 2020 года так і не была прынятая выразная зразумелая стратэгія дзеянняў, накіраваных на змяненне сітуацыі ў Беларусі. За гэты час Лукашэнка:

На сённяшні дзень мы павінны канстатаваць, што адзіная краіна, якая мае выразную сістэмную стратэгію дзеянняў у дачыненні да Беларусі — гэта Расійская Федэрацыя, якая паставіла сваёй стратэгічнай мэтай інкарпараванне тэрыторыі Беларусі ў склад Расійскай Федэрацыі. Калі мы бачым сёння з вамі дзеянні Расіі, накіраваныя на ваенную акупацыю Украіны, то адначасова мы павінны канстатаваць, што Расія ажыццяўляе дзеянні па неваеннай акупацыі Беларусі.

У чым заключаецца стратэгія Расійскай Федэрацыі? Іх стратэгіяй з'яўляецца аказанне інфармацыйнага, ідэалагічнага, культурнага ўплыву на беларускае грамадства. Адначасова маргіналізацыя беларускай культуры, беларускай мовы ў Беларусі, узмацненне ўспрымання ўнутры краіны, сярод беларусаў, адзінства з расійскім грамадствам, перапісванне гісторыі і г.д. Гэта мілітарызацыя грамадства, вызначэнне ў якасці агульных ворагаў Еўрапейскага саюза, Злучаных Штатаў Амерыкі, у цэлым дэмакратычных каштоўнасцяў. Для гэтага выкарыстоўваюцца як інфармацыйныя інструмэнты прапаганды, так і стварэнне прарасійскіх няўрадавых арганізацый на тэрыторыі Беларусі, подкуп, карумпаванне дзяржаўных чыноўнікаў, укараненне ў сыстэму нацыянальнай абароны і бяспекі асобаў, звязаных з расійскімі спецслужбамі.

Важны тэзіс, які я хацеў бы агучыць. Мы аддаём сабе поўную справаздачу ў тым, што адказнасць за будучыню Беларусі як незалежнай, суверэннай дзяржавы, перш за ўсё нясе беларускі народ. І нашай мэтай не з'яўляецца перакладанне дадзенай адказнасці на нашых партнёраў, якія аказваюць нам садзейнічанне ў гэты складаны перыяд барацьбы за свой суверэнітэт і незалежнасць. Аднак без міжнароднай падтрымкі, без узаемнай стратэгіі дзеянняў дасягненне нашай мэты будзе больш працяглым ў часе і менш рэалістычным.

Я не думаю, што ў нас занадта завышанае чаканне ад нашых партнёраў у дачыненні да магчымых дзеянняў. Хутчэй, мы часта сутыкаемся з прыніжаным жаданнем выкарыстоўваць існуючы арсенал для пакарання і прыцягнення да адказнасці рэжыму Лукашэнкі за ўсе вышэйзгаданыя мной парушэнні нормаў міжнароднага права і правоў чалавека.

Галоўны выклік і пагрозы

Сёння Беларусь знаходзіцца ў геапалітычным кантэксце вайны, якую ініцыявала Расія супраць Украіны. Трэба разумець, што тэрытарыяльна Беларусь знаходзіцца ў атачэнні Украіны, Польшчы, Літвы і Латвіі, знаходзіцца ў цэнтры геапалітычных падзей. Балкон «Беларусь» мае стратэгічнае значэнне для інтарэсаў Расійскай Федэрацыі і, безумоўна, будзе задзейнічацца і далей Расіяй у інтарэсах працягу вайны ў дачыненні да Украіны і дэстабілізацыі сітуацыі ў краінах-суседках Беларусі. 

Ці магчыма дамовіцца з Лукашэнкам? Гэта нерэалістычны сцэнар. Лукашэнка па сваёй ментальнасці чалавек, звязаны з рускім светам, адданы інтарэсам Расійскай Федэрацыі. Адначасова гэта чалавек, які хацеў бы захаваць пэўны кантроль над тэрыторыяй Беларусі. І ён будзе балансаваць ва ўзаемаадносінах з Пуціным толькі ў кантэксце, звязаным з атрыманнем вялікіх эканамічных рэсурсаў для захавання сваёй улады, паступова аддаючы частку суверэнітэту на карысць Расійскай Федэрацыі. Любыя крокі ў кірунку Захада могуць азначаць толькі адно — жаданне атрымаць яшчэ больш сродкаў за лаяльнасць Крамлю.

Ключавым фактарам, які можа змяніць сітуацыю ў Беларусі, з'яўляецца беларускі народ, якому неабходна вярнуць суб'ектнасць з пункту гледжання ўплыву на ўнутраную і знешнюю палітыку Беларусі. 

Ключавым фактарам і стратэгіяй дэмакратычных сіл Беларусі з'яўляецца падтрымка Украіны і перамога Украіны над Расіяй як над краінай-агрэсарам.

На сёння Расія ажыццяўляе стратэгію, накіраваную на дэматывацыю заходніх партнёраў аказваць фінансава-эканамічную і іншую дапамогу Украіне. На мой погляд, падобную, у чымсьці адлюстраваную стратэгію можа ўжываць і Захад у дачыненні да Расіі. Самыя магутныя санкцыі ў дачыненні да Расіі — гэта скасаванне рэжыму Лукашэнкі ў Беларусі. Нават дэстабілізацыя ягонага рэжыму прымусіць Расію ўкладваць больш у падтрымку Лукашэнкі.

Беларускі народ у 2020 годзе выйшаў на вуліцы з пратэстам і заявіў пра сваё жаданне жыць у дэмакратычнай дзяржаве, у агульным еўрапейскім доме. На той момант мы адзначалі максімальна высокую ступень матывацыі беларусаў змагацца за свае правы, за еўрапейскую перспектыву.

На працягу амаль чатырох гадоў беларускі народ падвяргаецца самым маштабным рэпрэсіям, якія прывялі да чалавечых ахвяр, да дэпартацыі вялікай колькасці беларусаў. І адначасова ў беларускім грамадстве ўзнікае ўспрыманне таго, што партнёры не зацікаўленыя падтрымліваць беларускі народ. Я кажу гэта не ад сваёй асобы, я прыводжу гэты тэзіс, грунтуючыся на інфармацыі, якая нам паступае знутры Беларусі, з боку актыўнай часткі беларускага грамадства.

У беларусаў часта надыходзіць фрустрацыя, што ў адказ на барацьбу за сваю свабоду, за дэмакратыю, за падтрымку Украіны, беларусы страцілі жыцці. Многія беларусы былі забітыя, былі рэпрэсаваныя, знаходзяцца ў турмах па прысудах з тэрмінамі больш чым на 20 гадоў турмы. Але не надыходзіць адпаведнай рэакцыі ў дачыненні да тых асоб, якія вінаватыя ў здзяйсненні дадзеных злачынстваў. 

Таму ўяўляецца прынцыпова важным ажыццяўленне наступнай стратэгіі дзеянняў і канкрэтных крокаў:

Першы. Для нас з'яўляецца важным вызначыць сярод краін-членаў Еўрапейскага саюза краіны-партнёры на ўзроўні міністэрстваў замежных спраў, міністэрстваў юстыцыі, якія былі б гатовыя сумесна з намі ажыццявіць мэтанакіраваныя прававыя дзеянні па перадачы матэрыялаў аб злачынствах супраць чалавечнасці для разгляду ў Міжнародным крымінальным судзе ў кантэксце дэпартацыі не менш за 100 тысяч беларусаў на тэрыторыю дзяржаў-членаў Еўрапейскага саюза. На думку юрыстаў Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, дадзены падыход з'яўляецца найбольш рэальным з пункту гледжання пастаноўкі пытання аб прыцягненні Лукашэнкі да адказнасці за здзейсненыя міжнародныя злачынствы. Гэта інструмент справядлівасці, уплыву на выбары прэзідэнта, на раскол элітаў у будучыні. 

Другое. Для нас важная падтрымка з боку Украіны ў ініцыяванні выдачы ордэра на арышт Лукашэнкі за ваенныя злачынствы, звязаныя з незаконным вывазам украінскіх дзяцей на тэрыторыю Беларусі і іх індактрынацыі. Па дадзеных Народнага антыкрызіснага ўпраўлення, нашай каманды, на тэрыторыю Беларусі было вывезена не менш за 3 000 украінскіх дзяцей з 20 населеных пунктаў у перыяд з верасня 2022 года па май 2023 года. Намі перададзена дзве камунікацыі ў МКС у Гаазе. Пытанне аб адказнасці Лукашэнкі за вайну мае стратэгічнае значэнне. На сённяшні дзень Лукашэнка прадае ў беларускім грамадстве тэзіс аб сваёй недатычнасці да агрэсіі. І гэта з'яўляецца чарговай стратэгічнай інфармацыйнай памылкай. Міжнародная ўвага не сфакусаваная на адказнасці Лукашэнкі за агрэсію, за ахвяры, якія нясе ўкраінскі народ. Гэта прыводзіць да ўспрымання беларусамі, што Лукашэнка ні ў чым не вінаваты, не датычны да агрэсіі, а наадварот робіць усё для таго, каб усталяваўся мір.

Трэці элемент стратэгіі. Нам неабходная праграма падтрымкі незалежных сродкаў масавай інфармацыі. Апошнім часам мы адзначаем змяншэнне фінансавай падтрымкі незалежных СМІ Беларусі. 

Чацвёрты элемент стратэгіі — гэта падтрымка нацыянальнай ідэнтычнасці беларусаў, падтрымка беларускай культуры ў эміграцыі, стварэнне цэнтраў беларускай культуры і адукацыі — Беларускага нацыянальнага ўніверсітэта, нацыянальнага тэатра, іншых устаноў культуры для захавання нацыянальнай культуры, наступнай яе рэлакацыі ў Беларусь, і праз гэтыя інстытуты аказання інфармацыйна-культурнага ўплыву на беларускае грамадства ўнутры краіны.

Пяты элемент стратэгіі. Рэжым Лукашэнкі распачаў дзеянні, накіраваныя на змяншэнне магчымасцяў консульскіх службаў Еўрапейскага саюза на тэрыторыі Беларусі, мы аддаем сабе ў гэтым поўную справаздачу. Разам з тым уяўляецца важным сумесна адпрацаваць падыходы, якія б дазволілі даць больш магчымасцяў беларусам для наведвання Еўрапейскага саюза, для атрымання шматразовых і шэнгенскіх віз. Вялікая адкрытасць Еўрапейскага саюза для беларускага грамадства будзе спрыяць фарміраванню станоўчага іміджу ЕС сярод беларусаў.

Шосты фактар стратэгіі — ключавы — беларускі народ.

Закрыццё памежных пераходаў 

Мы аддаём сабе поўную справаздачу важнасці забеспячэння нацыянальнай бяспекі дзяржавамі-суседкамі Беларусі і разумеем логіку, накіраваную на павелічэнне кантролю за грамадзянамі Беларусі, якія ўязджаюць на тэрыторыю гэтых краін. Адначасова беларусы ўспрымаюць гэтыя дзеянні як накіраваныя супраць іх, а не супраць рэжыму Лукашэнкі. Бо, я казаў вышэй, не надыходзіць міжнародная адказнасць, не ўводзяцца маштабныя санкцыі, і гэта прыводзіць да ўспрымання беларусаў, што адказнасць за тое, што адбываецца ў краіне, нясе менавіта грамадзянін Беларусі, а не дыктатар.

Як палітык, я абсалютна падтрымліваю ўсе дзеянні нашых партнёраў, накіраваных на ўзмацненне нацыянальнай бяспекі і абароны. Набыццё самалётаў F-16, леапардаў, іншай ваеннай зброі з'яўляецца, безумоўна, неабходным і важным. Разам з тым, мне здаецца, нам важна зразумець, што галоўнай зброяй з'яўляецца народ. Беларускі народ, які ў 2020 годзе выступіў супраць дыктатара, які ў 2022 годзе выступіў супраць агрэсіі ў дачыненні да Украіны. Беларускі народ, які штодня падвяргаецца рэпрэсіям, з'яўляецца нашай галоўнай зброяй у сітуацыі, калі рэжымы Пуціна і Лукашэнкі наважацца паўторна выкарыстоўваць тэрыторыю Беларусі для агрэсіі ў дачыненні да Украіны або адной з дзяржаў-членаў ЕС. І тут вельмі важная матывацыя. Я думаю, ніхто з нас не хацеў бы праз некалькі гадоў убачыць на мяжы з Еўрапейскім саюзам беларускага жаўнера (з пашпартам Беларусі ці Расіі і гэта таксама пытанне стратэгічнае), які гатовы ўвайсці на тэрыторыю ЕС. Таму мэтанакіраваныя дзеянні на падтрымку беларусаў, менавіта дзеянні, на сёння вельмі важныя.

Усходняе партнёрства — гэта ініцыятыва, якая, безумоўна, спрыяе стымуляванню еўрапейскага выбару беларусаў. Але, каб гэты выбар наблізіць, для нас вельмі важна матываваць беларусаў. Тыя дзеянні, пра якія я казаў вышэй, з'яўляюцца толькі часткай магчымай стратэгіі. Для нас, вядома ж, было б вельмі сур'ёзным крокам прадастаўленне месца дэмакратычным сілам Беларусі ва Усходнім партнёрстве. Гэта складанае, але вельмі важнае палітычнае рашэнне. Мы гатовыя заняць гэтае месца, мы гатовыя да таго, каб актывізаваць наша супрацоўніцтва ў рамках Усходняга партнёрства.

Дзякую шчыра ўсім нашым партнёрам, міністэрствам замежных спраў краін-членаў ЕС за прынцыповую пазіцыю па падтрымцы нашай барацьбы за свабоду.

Нам таксама важна адчуваць і разумець, што без грамадзянскай супольнасці і дэмакратычных сіл Беларусі сёння не вырашаюцца пытанні будучыні Беларусі.

Разам мы мацней.


Крыніца: НАУ

Вызваліць палітвязняў, прыцягнуць рэжым Лукашэнкі да адказнасці: пра што гаварылі на сесіі Рады па правах чалавека ААН

20 сакавіка 2024

19 сакавіка ў рамках 55-й сесіі Рады па правах чалавека быў прадстаўлены Даклад Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека «Становішча ў галіне правоў чалавека напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і пасля іх».

Вярхоўны камісар зноў прыцягнуў увагу да крызісу ў Беларусі, адзначыўшы: парушэнні правоў чалавека, апісаныя ў новым дакладзе, дадаткова пацвярджаюць маштабы і характэрную схему парушэнняў, выяўленых у папярэдніх дакладах УВКПЧ (Упраўленні Вярхоўнага камісара па правах чалавека). Да правапарушэнняў адносяцца адвольнае пазбаўленне права на жыццё, адвольнае затрыманне, гвалтоўнае знікненне, катаванні і іншыя віды жорсткага, бесчалавечнага і прыніжаючага годнасць абыходжання або пакаранняў – у тым ліку сэксуальны і гендарна-абумоўлены гвалт, адмова ў праве на належную прававую працэдуру і справядлівае разбіральніцтва, незаконнае ўмяшанне ў сямейнае жыццё і няздольнасць забяспечыць найлепшыя інтарэсы дзіцяці, парушэнні права на свабоду выказвання меркаванняў, мірных сходаў і асацыяцыі і на забарону дыскрымінацыі, у прыватнасці на падставе рэальных ці меркаваных палітычных поглядаў.

УВКПЧ зноў пацвердзіла, што некаторыя з парушэнняў могуць быць прыраўняныя да злачынстваў супраць чалавечнасці, бо здзяйсняюцца ў рамках усвядомленага шырокамаштабнага ці сістэматычнага нападу на любых грамадзянскіх асобаў.

Вярхоўны камісар па правах чалавека заклікаў неадкладна вызваліць палітычных зняволеных, забяспечыўшы права на эфектыўныя сродкі прававой абароны і адэкватную кампенсацыю ўрону, і спыніць усе іншыя парушэнні правоў чалавека, якія працягваюцца. Ён таксама заклікаў краіны – члены ААН працаваць над прыцягненнем да адказнасці вінаватых у злачынствах рэжыму ў рамках універсальнай юрысдыкцыі, а таксама садзейнічаць міжнароднай абароне ўцекачоў з Беларусі.

У межах інтэрактыўнага дыялогу прадстаўнікі рэжыму Лукашэнкі таксама маглі выказаць меркаванне наконт дакладу. Набор іх аргументаў не змяніўся: палітычных зняволеных няма, Савет па правах чалавека ААН умешваецца ва ўнутраныя справы краіны і палітычна ангажаваны, уведзеныя ў дачыненні да рэжыму санкцыі перашкаджаюць развіццю краіны. Паўтарылі ім дэлегацыі такіх краін, як Сірыя, Зімбабвэ, Расійская Федэрацыя і іншыя, якіх было не так багата.

Разам з тым дэлегацыі Еўрапейскага саюза, еўрапейскіх краінаў, ЗША, Брытаніі, Украіны і іншых дзяржаваў падтрымалі высновы даклада, выказалі салідарнасць з палітычнымі вязнямі і заклікалі да іх неадкладнага і безумоўнага вызвалення і рэабілітацыі. Таксама неаднаразова падкрэслівалася недапушчальнасць палітычна матываванага пераследу дзяцей з боку рэжыму Лукашэнкі. У Дакладзе пазначана: з 1 траўня 2020 года па палітычна матываваных прысудах асуджана не менш за 55 дзяцей, некаторыя з іх – на розныя тэрміны рэальнага пазбаўлення волі. На 31 снежня 10 з іх утрымліваюцца пад вартай.

Стаўленне да сітуацыі з правамі чалавека таксама акрэслілі міжнародныя няўрадавыя арганізацыі. Яны выказалі надзею, што праца па дакументаванні сістэмных і масавых парушэнняў правоў чалавека ў Беларусі, а таксама па прыцягненні да адказнасці вінаватых асобаў будзе працягнутая ў рамках мандатаў спецыяльных механізмаў Рады па правах чалавека ААН і Упраўлення Вярхоўнага камісара па правах чалавека ААН.

Заўтра ў Жэневе пройдзе сайд-івэнт, прысвечаны сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі. У мерапрыемстве прыме ўдзел Дарадца Святланы Ціханоўскай па прававых пытаннях Крысціна Рыхтэр, а таксама прадстаўнікі беларускіх і міжнародных праваабарончых арганізацыяў.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Анатоль Лябедзька – пра вынікі Канферэнцыі па Канстытуцыі новай Беларусі: «Мы ствараем устойлівую прававую базу для новай Беларусі»

16 сакавіка 2024

У дзень Канстытуцыі ў Сейме Літвы прайшла Канферэнцыя «Інвестыцыі ў доўгатэрміновую будучыню дэмакратычнай Беларусі: ключавыя стратэгіі рэформаў». Дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і Канстытуцыйнай рэформе Анатоль Лябедзька распавядае пра сутнасць і вынікі мерапрыемства:

«Падчас канферэнцыі адбылася прэзентацыя шасці законапраектаў, падрыхтаваных у развіццё і дапаўненне Канстытуцыі. Надалей, пасля іх распрацоўкі, дакументы будуць перададзеныя ў Аб’яднаны Пераходны Кабінет, а пасля выбараў – у Каардынацыйную Раду новага склікання. Такім чынам мы ствараем устойлівую прававую базу для новай Беларусі, каб пасля дэмакратычнага транзіту ўлады было магчыма ў максімальна кароткі тэрмін правесці палітычныя рэформы», – адзначыў Анатоль Лябедзька.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Дэпутаты Еўрапарламента падпісалі больш за 600 паштовак для беларускіх палітвязняў

13 сакавіка 2024

З 11 па 14 сакавіка Еўрапейскі Парламент ладзіць акцыю салідарнасці з беларускімі палітвязнямі. 13 сакавіка на акцыі знаходзіўся дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і Канстытуцыйнай рэформе Анатоль Лябедзька. Як распавёў палітык, у межах ініцыятывы #EPSTANDSBYYOU дэпутаты Еўрапарламента, разам з прэзідэнткай Рабертай Метсолай, падпісалі больш за 600 паштовак для беларускіх палітвязняў. Акрамя таго, еўрадэпутаты прыцягваюць увагу да складанай сітуацыі з палітвязнямі ў Беларусі і дзеляцца інфармацыяй пра яе ў сацыяльных медыя з хэштэгам #EPSTANDSBYYOU.

Гэта ўжо другая акцыя ініцыятывы. Першая адбылася ў снежні 2022 года.

Святлана Ціханоўская: «Новы запуск гэтай ініцыятывы – вынік маёй нядаўняй сустрэчы з прэзідэнткай Еўрапарламента Рабертай Метсолай. Я ўдзячная Раберце і чальцам Еўрапарламента за падтрымку гэтай ідэі. Я ўпэўненая – #EPSTANDSBYYOU падштурхне палітыкаў па ўсёй Еўропе далучыцца да барацьбы за свабоду беларускіх палітвязняў!»


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Апеляцыйны суд у Бялградзе адмяніў рашэнне аб экстрадыцыі беларуса Андрэя Гнёта

12 сакавіка 2024

Сёння Апеляцыйны суд Бялграда адмяніў раней прынятае рашэнне аб экстрадыцыі рэжысёра і актывіста Андрэя Гнёта ў Рэспубліку Беларусь і накіраваў справу на новы разгляд у Вышэйшы адміністрацыйны суд Бялграда. Адмяняючы раней прынятае рашэнне, суд апеляцыйнай інстанцыі адзначыў, што не ўсе абставіны гэтай справы былі разгледжаныя належным чынам. Таксама было ўстаноўленае парушэнне права на абарону Андрэя Гнёта паўстаць перад судом і даваць тлумачэнні асабіста. Наступнае слуханне па справе ў судзе першай інстанцыі прызначанае на 26 сакавіка.

Разам з адменай рашэння суда першай інстанцыі суд працягнуў тэрмін утрымання Андрэя пад вартай яшчэ на 60 дзён. Гэта не значыць, што ён правядзе ўвесь тэрмін у турме: у выпадку прыняцця рашэння на карысць Андрэя, ён будзе вызвалены з-пад варты.

З улікам таго, што Цэнтральнае бюро Інтэрпола заблакавала доступ да прафайла Андрэя, дарадца Святланы Ціханоўскай па прававых пытаннях Крысціна Рыхтэр спадзяецца на станоўчы вынік справы: «Я выказваю вялікую ўдзячнасць дыпламатычнаму корпусу краінаў Еўрапейскага Саюза, які знаходзіцца ў Бялградзе. Амбасадары некалькіх дзяржаваў вельмі аператыўна адгукнуліся на просьбу нашых юрыстаў аб дапамозе – і арганізавалі як перамовы на дыпламатычным узроўні, так і прысутнасць на разглядзе справы ў судзе апеляцыйнай інстанцыі, тым самым выказаўшы сваю салідарнасць з Андрэем».

Юрыдычная каманда Офіса працягне пільна сачыць за лёсам справы Андрэя і весці пастаянную камунікацыю з адвакатамі і дыпламатычным корпусам.

Мы заклікаем беларусаў таксама падтрымаць Андрэя лістамі. Адрас для лістоў падтрымкі: Andrey Gnyot, Centralni zatvor, Bačvanska 14, 11050 Beograd (Voždovac).


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Спрашчэнне легалізацыі, падтрымка дакумента Еўрапейскай рады па Беларусі: Святлана Ціханоўская правяла сустрэчу з кіраўніцтвам Харватыі

07 сакавіка 2024

У межах Кангрэсу Еўрапейскай народнай партыі беларуская лідарка сустрэлася з прэм’ер-міністрам Харватыі Андрэем Пленкавічам і міністрам унутраных справаў Даварам Бажынавічам. Ціханоўская падзякавала міністрам за падтрымку, якую Харватыя выказала апошняму дакументу Еўрапейскай рады па Беларусі. Гэты дакумент заклікае да актыўнай выдачы візаў беларусам і вырашэння праблем з легалізацыяй.

Беларуская лідарка папрасіла прэм’ера і міністра спрасціць легалізацыю для беларусаў у Харватыі, у тым ліку выдаваць пашпарты замежніка, прызнаваць пратэрмінаваныя пашпарты беларусаў дзейнымі, а таксама зняць патрабаванне апастылю. 

Бакі абмеркавалі сітуацыю з палітзняволенымі ў Беларусі. Святлана Ціханоўская распавяла пра вязняў, якіх трымаюць у рэжыме інкамунікада, і пра намаганні дабіцца іх неадкладнага вызвалення праз міжнародныя арганізацыі. Акрамя таго, лідарка прапанавала Харватыі падтрымаць праграму рэабілітацыі для дзяцей рэпрэсаваных і паспрыяць арганізацыі мерапрыемстваў з удзелам беларускай дыяспары.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

«Наш маральны абавязак – змагацца за палітвязняў»

06 сакавіка 2024

Святлана Ціханоўская выступіла на сходзе Сеткі маладых сябраў Еўрапейскай народнай партыі ў Бухарэсце, Румынія:

«Паважаныя сябры Еўрапейскай народнай партыі,

Дзякуй вам, дарагая Раберта і дарагая Ева, за вашыя важныя словы, за вашую адвагу і за ўсё, што вы робіце для Беларусі і Украіны.

Я ніколі не перастану паўтараць, як я захапляюся такімі жанчынамі-лідаркамі, як вы. Калі б Лукашэнка быў у гэтай зале, у яго напэўна здарыўся б сардэчны прыступ.

У яго састарэлым светапоглядзе месца жанчыны – варыць боршч у кухні, а не займацца палітыкай.

У 2020 годзе, калі майго мужа пасадзілі ў турму, я балатавалася ў прэзідэнты замест яго, і дыктатар жартам зарэгістраваў мяне. «За жанчыну ніхто не прагаласуе», – казаў ён. Але я перамагла. Мы перамаглі.

Аднак, як звычайны баязлівец, Лукашэнка адмовіўся сысці ў адстаўку. Замест гэтага ён развязаў тэрор супраць свайго народа. Наш цудоўны мірны пратэст быў затоплены ў крыві, у слязах, у болі.

Лукашэнка часта паўтарае: «Я супраць жанчын не ваюю». Але яшчэ як ваюе.

І не толькі супраць жанчын. Сярод 1500 палітвязняў амаль палова – гэта моладзь. Гэта актывісты і валанцёры, прадпрымальнікі і журналісты, фельчары і маладыя інжынеры.

Рэжым пераследуе і студэнтаў. Аднаго студэнта забралі проста з-за парты: чацвёра бандытаў з КДБ у масках уварваліся проста на лекцыю па эканоміцы.

Яны стукнулі яго тварам аб падлогу і зламалі яму пальцы. І такую жорсткасць яны праявілі ўсяго толькі за 8 каментароў на YouTube, у якіх ён выказаўся супраць вайны.

Некаторым палітвязням было ўсяго 16 гадоў, калі яны патрапілі ў лукашэнкаўскія турмы. Некаторыя ўжо адсвяткавалі свой трэці дзень нараджэння за кратамі і прапусцілі школьны выпускны.

Некаторыя спрабавалі скончыць жыццё самагубствам, калі атрымалі драконаўскія тэрміны ў 5, 8 або 12 гадоў. Адзін палітвязень не вытрымаў пакутаў і паспрабаваў перарэзаць горла… асадкай – у яго не было ніякіх іншых асабістых рэчаў. Ад гэтага становіцца не па сабе.

У лістах дахаты, якія так рэдка трапляюць на волю, палітвязні пішуць, што мараць ужо не пра свабоду. Яны мараць пра ежу, проста нармальную ежу.

Яшчэ адзін палітвязень, Сцяпан Латыпаў, памірае ад цынгі – захворванні, пры якім у арганізме катастрафічна не хапае вітаміну С.

Некаторыя палітвязні ўжо страцілі надзею на вызваленне і гатовыя да лёсу Аляксея Навальнага.

У турмах палітычных вязняў прымушаюць насіць жоўтыя біркі. Так адзначаюць палітычных зняволеных, каб падвяргаць іх больш жорсткаму абыходжанню. Людзей з гэтымі біркамі часам могуць збіваць і катаваць.

Многія, у тым ліку і мой муж, утрымліваюцца без сувязі са знешнім светам, у поўнай ізаляцыі, у карцарах. Гэта найгоршая форма катаванняў.

Адзіная крыніца інфармацыі, даступная палітвязням, – гэта прапагандысцкія газеты. Людзі – хоць і не адразу – вучацца чытаць у іх паміж радкоў, каб разумець, што адбываецца на самой справе.

Рэжым робіць усё магчымае, каб палітвязні адчувалі сябе кінутымі.

Ён прымушае іх сваякоў публічна асуджаць сваіх дзяцей, сёстраў і братоў як ворагаў дзяржавы.

Мы чыталі пра такія метады ў кнігах пра сталінскія часы, але і паверыць не маглі, што такое магчымае ў XXI стагоддзі.

Часта рэпрэсіям падвяргаюцца і адвакаты, якія для палітвязняў з’яўляюцца адзіным сувязным звяном з навакольным светам.

Затрымліваюць і тых, хто адпраўляе пасылкі ці лісты палітвязням. Простая салідарнасць стала злачынствам.

Палітвязні таксама змагаюцца. І мэта іх барацьбы простая – як мінімум выжыць.

Наш маральны абавязак – змагацца за іх. Я ведаю, што яны спадзяюцца на нас. І яны спадзяюцца на вас.

Па-першае, мы павінны зрабіць іх вызваленне прыярытэтам і абавязацельствам. Вядома, ключы ад турмаў знаходзяцца не ў нас. Але ў нас ёсць іншыя інструменты. Ужо амаль два гады не ўводзілася ніякіх жорсткіх санкцыяў за рэпрэсіі, катаванні і палітычны пераслед.

Калі б рэжым ведаў, што кожная смерць, кожнае незаконнае затрыманне будзе зафіксаванае – усё магло б быць зусім па-іншаму. Дапамажыце нам дабіцца ўзмацнення жорсткасці санкцыяў супраць рэжыму і пачатку расследавання яго злачынстваў.

А па-другое, я прашу вас асвятляць гісторыі палітвязняў, асабліва моладзі, каб іх барацьба не была забытая. Швейцарска-нямецкая няўрадавая арганізацыя «Libereco» запусціла кампанію па «ўсынаўленні» палітвязняў. «Хроснымі бацькамі» ўжо сталі больш за 400 парламентарыяў з усяго свету.

Сярод іх і некаторыя лідары ЕНП. Раберта Мецола стала хроснай маці Паліны Шарэнда-Панасюк, а Радослаў Сікорскі стаў «хросным бацькам» майго мужа Сяргея Ціханоўскага.

Заклікаю і вас далучыцца да гэтай кампаніі. Мы прынеслі вам брашуры, у іх вы можаце прачытаць, як гэта зрабіць. Гэта зойме пяць хвілінаў вашага часу, але людзям за кратамі – можа выратаваць ім жыццё.

Вы можаце напісаць твіт ці артыкул, патэлефанаваць сям’і ці адправіць ліст у турму. Кожны жэст салідарнасці мае значэнне.

Дарагія сябры,

Я разумею, што выступіла зараз не з самай аптымістычнай прамовай.

Але яна заснаваная на рэальнасці, на праўдзе аб тым, што зараз адбываецца ў Беларусі.

Важна, каб мы не заплюшчвалі вочы на суровую праўду, а глядзелі ёй у твар з рашучасцю і надзеяй.

Памятайце, нашая барацьба – гэта не толькі барацьба ў Беларусі. Гэта барацьба за дэмакратыю, за правы чалавека, за саму сутнасць Еўропы.

Вы рыхтуецеся да выбарчай кампаніі ў Еўрапейскі Парламент, і я заклікаю вас стаць абаронцамі дэмакратыі.

Абаронцамі ўсіх тых, хто рызыкуе сваім жыццём і свабодай у імя каштоўнасцяў, якія мы ўсе тут адстойваем.

Уключыце ў свае перадвыбарчыя праграмы Украіну і Беларусь. Бо барацьба за свабоду носіць глабальны характар.

Дайце Украіне ўсё, што ёй патрэбна. Перамога Украіны стане канчатковай паразай Пуціна і Лукашэнкі.

І падтрымайце тых, хто змагаецца за свабодную Беларусь. Перамены ў Беларусі дазволяць Украіне перамагчы хутчэй і нанясуць магутны ўдар па Пуціне.

Я заклікаю вас далучыць беларускіх актывістаў і палітычныя партыі да працы ЕНП, Моладзі ЕНП і Сеткі маладых сябраў ЕНП. Аднойчы Беларусь стане часткай Еўрапейскага Саюза, і мы можам пачаць рыхтавацца да гэтага дня ўжо зараз.

На заканчэнне дазвольце мне прапанаваць вам далучыцца да міжнароднага Дня салідарнасці з Беларуссю 25 сакавіка – у нашае нацыянальнае свята, калі мы кожны год святкуем нашу свабоду і незалежнасць.

Я ўпэўненая, што аднойчы мы будзем святкаваць яго разам з вамі, у Мінску і іншых гарадах Беларусі, без страху, але з гонарам.

Дзякуй за вашую ўвагу, ваш удзел і вашую падтрымку».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Аднаўленне адносінаў паміж Беларуссю і Балгарыяй

05 сакавіка 2024

Падчас працоўнага візіту ў Сафію беларуская лідарка сустрэлася з прэм’ер-міністрам Балгарыі. Нікалай Дэнкаў выказаў спадзяванне на шчыльнае супрацоўніцтва паміж краінай і дэмакратычнымі сіламі Беларусі. 

Адна з ключавых мэтаў візіту – аднавіць адносіны, якія зруйнаваў рэжым Лукашэнкі. Святлана Ціханоўская запрасіла Балгарыю далучыцца да групы сяброў Беларусі ў АБСЕ, а таксама падтрымаць працу Кантактнай групы ў Радзе Еўропы.

Апорнай тэмай дыялогу стала пагроза незалежнасці Беларусі з боку Расіі і саўдзел рэжыму ў вайне. Бакі абмеркавалі шляхі прыцягнення рэжыму да адказнасці: лідарка распавяла, што каманда НАУ сабрала доказы, неабходныя для пачатку расследавання. Яны былі перададзеныя ў ААН на мінулым тыдні. 

Асаблівую ўвагу Святлана Ціханоўская надала палітвязням – і падкрэсліла: неабходныя тэрміновыя крокі па іх вызваленні, асабліва тых, хто знаходзіцца ў гуманітарным спісе і ў рэжыме інкамунікада. 

Таксама палітыкі абмеркавалі ціск на рэжым – і як зрабіць яго больш эфектыўным, без ізаляцыі беларусаў. Святлана Ціханоўская заклікала працягваць выдаваць візы і падтрымліваць тых, хто збег ад рэпрэсіяў. Акрамя таго, лідарка распавяла пра новы беларускі пашпарт і выказала спадзяванне, што Балгарыя падтрымае гэты праект.

Падчас сустрэчы таксама абмеркавалі супрацоўніцтва ў сферы асветы, культуры і адукацыі. Асобна пагаварылі пра правядзенне канферэнцыі балгарскіх і беларускіх гісторыкаў.

Напрыканцы сустрэчы прэм’ер-міністр, міністарка замежных справаў і Святлана 

Ціханоўская правялі супольную прэс-канферэнцыю для балгарскіх і міжнародных СМІ.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

«Нягледзячы на тэрор, беларусы працягваюць змагацца»

05 сакавіка 2024

Святлана Ціханоўская выступіла ў Камітэце па справах Еўропы ў Сафіі, Балгарыя:

«Паважаны Кірыл Пяткоў!

Паважаныя члены Камітэта па справах Еўропы,

Паважаныя ўдзельнікі, дарагія сябры свабоды!

Для мяне вялікі гонар і прывілей выступаць сёння перад вамі. Я ўпэўненая, што знаходжуся тут сярод сяброў. Вашая падтрымка, вашая салідарнасць, вашыя паслядоўныя рашэнні сапраўды натхняюць.

Я знаходжуся ў Балгарыі толькі другі дзень, але ўжо адчуваю, наколькі блізкія нашыя народы. Балгары, як і беларусы, цудоўна ведаюць, што такое жыць у цені імперыі.

Вы перажылі цёмныя часы фашысцкай і камуністычнай дыктатуры. Вы перажылі стагоддзі асманскага ярма. Вы ведаеце цану свабоды, ведаеце, як лёгка яе страціць і як цяжка потым вярнуць.

Многім людзям у дэмакратычных краінах Захаду гэта цяжка зразумець. Для многіх дэмакратыя падобная да паветра. Яе пачынаюць шанаваць, толькі калі яна знікае і людзі пачынаюць задыхацца.

Два дні таму вы адзначалі Дзень вызвалення. І я ганаруся тым укладам у вызваленне Балгарыі, што зрабілі беларусы. Адным з людзей, хто вызваліў Сафію, быў генерал Гурко – беларускі шляхціц і афіцэр, які ваяваў тады ў расійскім войску.

Яшчэ адным беларускім змагаром за свабоду, які змагаўся за Балгарыю, быў Мікалай Судзілоўскі, вядомы пад мянушкай Нікалас Русэль. Ён нарадзіўся ў Беларусі, стаў выдатным урачом, этнографам, лінгвістам і пісьменнікам і палюбіў Балгарыю.

Ён быў адным з арганізатараў красавіцкага паўстання супраць Асманскай імперыі. І зараз яго імя, як і імя Гурко, стала сімвалам балгара-беларускага сяброўства.

Нам ёсць што даведацца адзін пра аднаго. І я думаю, што мой візіт сюды, у Сафію, дапаможа аднавіць адносіны паміж беларусамі і балгарамі, якія былі разбураныя рэжымам у Мінску.

На жаль, сітуацыя ў Беларусі становіцца толькі горш. Былі ліквідаваныя палітычныя партыі, сродкі масавай інфармацыі і ініцыятывы грамадзянскай супольнасці. Сотні тысячаў людзей вымушана пакінулі краіну праз рэпрэсіі. Так Лукашэнка помсціць народу, які асмеліўся запатрабаваць свабодных выбараў.

Тысячы палітычных зняволеных да гэтага часу ўтрымліваюцца ў самых бесчалавечных умовах. Сярод іх мой муж. Мае дзеці не бачылі свайго тату ўжо чатыры гады. Ужо год ён утрымліваецца без сувязі са знешнім светам, і я не ведаю, ці жывы ён.

Нягледзячы на тэрор, беларусы працягваюць змагацца. Вялікіх мітынгаў зараз няма, але пратэст сышоў у падполле. Беларусы на мясцовым узроўні арганізоўваюць акты сабатажу і супраціву. І самае галоўнае – людзі не здаюцца.

Пасля таго, як рэжым уцягнуў нашую краіну ў злачынную вайну супраць Украіны, стала відавочна, што Лукашэнка больш не прадстаўляе Беларусь. Ён па частках прадае нашую краіну Пуціну ў абмен на палітычную падтрымку.

Таму зараз так важна ізаляваць рэжым палітычна і эканамічна – праз санкцыі і ўсімі даступнымі спосабамі. Аднак, ізалюючы рэжым, мы не павінныя ізаляваць народ.

Трэба падзяляць рэжым і народ: менавіта рэжым стаў памагатым Пуціна. Тым часам беларускі народ змагаецца за дэмакратыю і свабоду і падтрымлівае Украіну.

Для нас перамога Украіны будзе і нашай перамогай. Але і наадварот: дзякуючы пераменам у Беларусі, Украіна зможа перамагчы хутчэй. Нашыя лёсы ўзаемазвязаныя.

Дарагія сябры,

Адзін з парламентарыяў, з якім я сёння сустракалася, сказаў мне: «Мы, балгары, не проста нешта гаворым, мы робім».

І так, адным з практычных вынікаў майго візіту стане стварэнне ў балгарскім парламенце групы за свабодную Беларусь. Я заклікаю вас далучыцца да гэтай групы. Гэта будзе магутным пасланнем салідарнасці і падтрымкі, а таксама важным інструментам для ўмацавання супрацоўніцтва паміж Балгарыяй і свабоднай Беларуссю.

Таксама заклікаю вас арганізаваць слуханні па сітуацыі ў Беларусі ў парламенцкіх камітэтах. Вашыя заявы і рэзалюцыі таксама важныя.

Прашу звярнуць асаблівую ўвагу на сітуацыю з парушэннямі правоў чалавека, палітвязнямі, удзелам рэжыму Лукашэнкі ў вайне, размяшчэннем ядзернай зброі на нашай тэрыторыі. 

Цяпер мы спрабуем дабіцца еўрапейскай перспектывы для Беларусі. Беларусы хочуць пачуць, што ў будучыні, пасля падзення рэжыму, мы зможам уступіць у ЕС і Раду Еўропы. Для нас Еўрасаюз – лепшая і адзіная альтэрнатыва «рускаму свету».

Я таксама прашу вас далучыцца да кампаніі сімвалічных хросных бацькоў для палітвязняў. Больш за 400 парламентарыяў з розных краінаў свету ўзялі «апеку» над нашымі палітзняволенымі журналістамі, актывістамі і настаўнікамі. Вы можаце выбраць любых палітычных зняволеных і расказаць іх гісторыі людзям у Балгарыі і па ўсім свеце.

Таксама разгледзьце магчымасць запрасіць беларусаў на кароткатэрміновыя стажыроўкі ў вашых камандах і, у прыватнасці, у гэтым камітэце. Нам трэба падрыхтаваць будучую эліту, і мы можам у вас павучыцца дэмакратычным працэсам.

І, нарэшце, я запрашаю вас наведаць Вільню ці Варшаву, сустрэцца з былымі палітвязнямі, нашымі партызанамі і добраахвотнікамі, якія ваююць за Украіну – каб зразумець нашу сітуацыю, а таксама асвятліць яе ў вашых СМІ.

Дарагія сябры,

Дазвольце мне выказаць глыбокую падзяку за ваш час і ўвагу. Я разумею, што змены ў Беларусі не надыдуць хутка. Але з вашай дапамогай, я ўпэўненая, мы зможам дасягнуць нашых мэтаў. А Беларусь набудзе дастойнае месца ў еўрапейскай сям’і як свабодная і дэмакратычная дзяржава.

Дзякуй».

Крыніца: Святлана Ціханоўская

Народныя амбасады Беларусі прызнаны «экстрэмісцкім фармаваньнем» 

04 сакавіка 2024

Падставай для ўключэньня ў пералік датычных да экстрэмісцкай дзейнасьці стала рашэньне КДБ ад 28 лютага 2024г N4/3-519 «Аб прызнаньні групы грамадзян экстрэмісцкім фармаваньнем і забароне яго дзейнасьці». Менавіта цяпер нашу дзейнасьць забароняць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь? Але ж амбасады на тое і амбасады, каб, у тым ліку, дапамагаць беларусам і беларускам за мяжой.

Верагодна, лукашэнкаўскія сілавічкі гэтага ня ведаюць. Як ня ведаюць і тое, што насамрэч павінны рабіць амбасады для сваіх суайчыньнікаў. Амбасада – гэта не толькі будынак і сьцяг, гэта тое – што ўнутры. Будынкаў, дарэчы, у нас няма (пакуль), а сьцягі – ёсьць! 

Жарты жартамі, але ж у новым законе краіны, дзе зусім не да законаў, адказнасьць прадугледжана не толькі за стварэньне і кіраўніцтва экстрэмісцкім фармаваньнем, але і за членства ў ім.

«Згодна з часткай 3 артыкула 361-1 Крымінальнага кодэксу, падпісчыкі каналаў прыцягваюцца да крымінальнай адказнасьці, калі даказана мэта - уваходжаньне асобы ў склад экстрэмісцкага фармаваньня, каб зьдзейсьніць злачынствы экстрэмісцкай накіраванасьці.

Тыя, хто адпраўляюць інфармацыю і дадаюць камэнтары або па-іншаму ўзаемадзейнічаюць, могуць быць прыцягнуты да крымінальнай адказнасьці за "садзейнічаньне экстрэмісцкаму фармаваньню" (артыкул 361-4 КК) альбо "фінансаваньне экстрэмісцкай дзейнасьці" (артыкул 361-2 КК)».

Калі вы знаходзіцеся ў Беларусі, то раім адпісацца ад нашага тэлеграм-канала і не наведваць сайт (кроме вас, товарищ майор).

Мы ж і далей працягнем з падвоенай энэргіяй сваю працу на карысьць беларусак і беларусаў!

Жыве Беларусь!


Крыніца: Народныя амбасады Беларусі

Рэжысёру Андрэю Гнёту пагражае экстрадыцыя ў Беларусь

02 сакавіка 2024

Стала вядома пра затрыманне ў Сербіі рэжысёра музычных кліпаў і рэкламных ролікаў, журналіста і аднаго з заснавальнікаў Свабоднага абʼяднання спартоўцаў SOS BY Андрэя Гнёта. Яму пагражае экстрадыцыя ў Беларусь.

Летась у кастрычніку Андрэй Гнёт па працы прыляцеў у Сербію з Тайланда, дзе ён апошнім часам стала пражывае. Яго затрымалі проста ў аэрапорце. Нагодаю стаўся запыт Беларусі ў «Інтэрпол». Лукашэнкаўскі рэжым вінаваціць Гнёта ў нясплаце падаткаў на суму ў 300 000 еўраў. Цягам чатырох месяцаў актывіст знаходзіцца ў сербскай турме. Умовы ўтрымання там, дарэчы, дастаткова жорсткія. Андрэй Гнёт паскардзіўся на адсутнасць медычнай дапамогі, пагаршэнне зроку выпадзенне валасоў і нядопуск да турэмнай бібліятэкі.

19 лютага адбылося паседжанне апеляцыйнага суду, на якім Андрэй Гнёт выказаў упэўненасць у палітычным характары сваёй справы і намеры лукашэнкаўскага рэжыму судзіць яго насамрэч за грамадскую дзейнасць. Гнёт зазначыў, што пакінуў Беларусь у 2021 годзе праз цікавасць сілавікоў да ягонай асобы як аднаго са стваральнікаў свабоднага абʼяднання спартоўцаў SOS BY.

Гэтая арганізацыя прызнанае ў Беларусі экстрэмісцкім фармаваннем. Свабоднае абʼяднанне спартоўцаў было створанае ў 2020 годзе і аб’яднала беларускіх спартоўцаў, якія выказаліся супраць гвалту і фальсіфікацыі выбараў. Да таго ж SOS BY спрычыніўся да адабрання ў рэжыму Лукашэнкі хакейнага чэмпіянату свету 2021 году і прыпыненне фінансавання Нацыянальнага алімпійскага камітэту Беларусі.

«У Беларусі мяне чакаюць смяротныя катаванні. У Беларусі няма ні закону, ні абароны, ні незалежнай судовай улады. Усіх, хто выступае супраць улады, саджаюць у турму, катуюць і зневажаюць», – выказаўся Андрэй Гнёт.

Адвакаты актывіста праінфармавалі аб сутнасці справы Еўрапейскі суд па правах чалавека ў Страсбургу. Рашэнне суда ў Сербіі датычна выдачы Андрэя Гнёта рэжыму Лукашэнкі варта чакаць праз 20-30 дзён. Да гэтага часу актывіст застанецца ў сербскай турме.

Сябры, калі ласка, памятайце пра ўласную бяспеку. Калі вы знаходзіцеся ў Беларусі не забывайце чысціць свой акаўнт у тэлеграм і іншых сацыяльных сетках. Калі ж вы пакінулі Беларусь праз палітычны пераслед або яго пагрозу, не прыязджайце ў патэнцыйна небяспечныя краіны, якія могуць выдаць вас сённяшнім уладам Беларусі. 


Крыніца: Краіна для жыцця

«Калі ў Беларусі наступяць дэмакратычныя перамены, краіны ЕС стануць нашымі асноўнымі гандлёвымі партнёрамі»

01 сакавіка 2024

Святлана Ціханоўская выступіла з прамовай на першым Беларускім бізнес-форуме ў Вашынгтоне:

«Паважаныя арганізатары і ўдзельнікі Беларускага бізнес-форуму ў Вашынгтоне,

Дарагія сябры!

Віншую вас з правядзеннем гэтага гістарычнага мерапрыемства – такога маштабнага беларускага бізнес-форуму ў ЗША. Жадаю выказаць шчырую падзяку прадстаўнікам Праграмы развіцця камерцыйнага права Міністэрства гандлю ЗША за неацэнную дапамогу ў арганізацыі гэтага мерапрыемства, а таксама Асацыяцыі беларускага бізнесу за мяжой за іх высілкі ў яго арганізацыі.

Сёння Беларусь становіцца ўсё больш эканамічна залежнай ад Расіі. Доля Расіі ў знешнім гандлі Беларусі расце двухзначнымі тэмпамі штогод з 2021 года. Расійскія інвестары і іх проксі-фірмы з’яўляюцца галоўнымі інвестарамі ў беларускую эканоміку. Расія стала адзіным замежным крэдыторам для рэжыму ў Беларусі. І так не павінна быць. Не так мы бачым будучыню Беларусі. Я з камандай і разам з мільёнамі беларусаў рашуча настроены змяніць гэта!

Я абсалютна перакананая, што Беларусь заўсёды будзе часткай сусветнай эканомікі, а не эканомікі Расіі. І калі ў маёй краіне наступяць дэмакратычныя перамены, краіны ЕС стануць нашымі асноўнымі гандлёвымі партнёрамі. Мы будзем актыўна прасоўваць заключэнне пагадненняў аб свабодным гандлі як з ЕС, так і з ЗША. І так мы створым адзін з самых прывабных бізнес-кліматаў у свеце.

Беларуская эканоміка будзе квітнець на аснове моцнага і інавацыйнага прыватнага сектара, дзякуючы чаму зможа сфарміравацца моцны сярэдні клас. Многія таленавітыя беларусы вернуцца дадому і стануць кіраваць бізнесамі, інвесціраваць у эканоміку краіны і займацца прадпрымальніцтвам. У новай Беларусі прадпрымальнікаў будуць шанаваць і паважаць не толькі за іх унёсак у эканамічны росквіт, але і за тое, што яны абараняюць нас ад дыктатуры.

Са жніўня 2020 года больш за трыста тысяч беларусаў вымушана пакінулі краіну, многім з іх прыйшлося рэлацыраваць свой бізнес або пачаць развіваць яго нанова. Для большасці зыход з краіны быў не выбарам, а неабходнасцю з-за пагрозы патрапіць у турму. Гэтыя людзі смела ўдзельнічалі ў пратэстах у Беларусі ў 2020 годзе і працягваюць смела развіваць свае бізнесы ў выгнанні.

Беларускі бізнес за мяжой ужо стаў магутнай структурай. У свеце шмат тысячаў зарэгістраваных кампаніяў з беларускім капіталам, і ЗША не выключэнне. На вядучых сусветных фондавых біржах гандлююць акцыямі буйных і вядомых айці-кампаніяў беларускага паходжання. Мноства малых і мікракампаніяў кожны дзень вядуць свой бізнес, выплачваюць падаткі і ствараюць працоўныя месцы. Многія беларусы і беларускі заснавалі стартапы, якія ў будучыні могуць стаць бізнесамі. А Асацыяцыя беларускага бізнесу за мяжой аб’ядноўвае больш за 100 вядомых кампаніяў з 10 краінаў і садзейнічае іх супрацоўніцтву і росту.

Нам трэба заставацца аб’яднанымі. Ваш голас – голас беларускіх бізнесменаў – стане нашмат мацнейшым, калі вы будзеце разам. Сёння вы дапаможаце адзін аднаму вырашыць паўсядзённыя бізнес-пытанні, абараніць свае запыты і абараніць свае правы – а заўтра вы ўбачыце, які ўклад вы ўнеслі ў палітычныя і эканамічныя рэформы ў Беларусі. Разам мы распрацуем план рэпатрыяцыі бізнесу, каб вы не забываліся на сваю Радзіму і інвеставалі ў новую, свабодную і квітнеючую Беларусь.

ЗША – важная краіна для нашага бізнесу, бо сюды паступаюць як нашыя інвестыцыі, так і нашыя тавары. На сённяшнім мерапрыемстве ў вас будзе магчымасць убачыць адзін аднаго, абмеркаваць вашыя праблемы і абмяняцца меркаваннямі. Я заклікаю ўлады ЗША працягваць прымаць беларускіх бізнесменаў і бізнес-лэдзі, бо яны не толькі знаходзяць працу для сябе, але і ствараюць новыя працоўныя месцы. Я радая, што Праграма развіцця камерцыйнага права Міністэрства гандлю і Асацыяцыя беларускага бізнесу за мяжой распрацавалі дарожную карту ўзаемадапамогі. Разам са Стратэгічным дыялогам «ЗША – дэмакратычная Беларусь» яна дапаможа нам закласці трывалы фундамент для цеснага супрацоўніцтва паміж дэмакратычнай Беларуссю і ЗША.

Хацелася б, каб гэты форум прынёс канкрэтныя вынікі як для нашай бізнес-супольнасці за мяжой, так і для дыяспары ў розных краінах. Я вельмі радая, што партнёрамі форума з’яўляюцца вядомыя арганізацыі беларускай дыяспары: Асацыяцыя беларусаў у Амерыцы і Беларуска-амерыканская асацыяцыя.

Я ганаруся беларускімі бізнесамі. І я зраблю ўсё магчымае, каб быць беларускім бізнесам было ганарова ва ўсім свеце.

Поспехаў. Давайце будаваць новую Беларусь разам».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Беларускім добраахвотнікам ва Украіне патрэбная нашая дапамога – збор на дроны

28 лютага 2024

Святлана Ціханоўская: «На апошняй сустрэчы з Палком Каліноўскага мне распавялі, што група аэравыведкі Палкавога БПЛА імя Мікіты Крыўцова скончыла курсы кіравання FPV-дронамі. І зараз яны адкрылі збор на іх набыццё. На дадзены момант сабраная толькі палова сумы і без нашай з вамі дапамогі не абысціся. 

Кожны наш данат, які ідзе на забеспячэнне байцоў экіпіроўкай, тэхнікай і асабліва дронамі, дапамагае ім захаваць жыцці. А добраахвотнiкi, у сваю чаргу, робяць усё магчымае, каб і ва Украіне, і ў Беларусі як мага хутчэй наступіў мір – без дыктатураў, агрэcii і гвалту.

Дарагія мае, калі для вас гэта бяспечна, падтрымайце гэты збор. Я ведаю, што беларуская салідарнасць не ведае межаў. І разам мы зможам закрыць гэты збор і дапамагчы нашым байцам».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Святлана Ціханоўская выступіла перад амбасадарамі 27 краінаў у Берне

28 лютага 2024

Беларуская лідарка правяла брыфінг для амбасадараў краінаў ЕС, а таксама Украіны, Канады, ЗША, Нарвегіі і Вялікабрытаніі ў польскай амбасадзе ў Берне. 

Падчас выступу Святлана Ціханоўская залікала амбасадараў падтрымаць рэзалюцыю па Беларусі ў Радзе па правах чалавека ААН, якая будзе разглядацца ў сакавіку, а таксама ўзмацніць ціск на рэжым і патрабаваць вызвалення палітвязняў. 

Асобна лідарка адзначыла важнасць працягу працы двух механізмаў ААН па Беларусі і падтрымкі імплементацыі 33 артыкулу ў Міжнароднай арганізацыі працы, які быў прыняты ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі ў мінулым годзе. 

Важнай тэмай выступу стала супрацоўніцтва з дэмакратычнымі сіламі. Святлана Ціханоўская заклікала прызначаць спецпасланнікаў па Беларусі, як гэта ўжо зрабілі Францыя, Эстонія, Літва, Польшча, Швецыя, Украіна, і неўзабаве зробіць ЗША. Лідарка таксама выказала падзяку шэрагу краінаў, якія ўжо зрабілі заявы аб непрызнанні безвыбараў.

Падчас дыскусіі, якая адбылася пасля брыфінгу, былі абмеркаваныя механізмы прыцягнення рэжыму да адказнасці за злачынствы, у тым ліку – праз універсальную юрысдыкцыю. Асобна лідарка падкрэсліла важнасць дапамогі рэпрэсавным, беларускім незалежным медыя і праваабаронцам.


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Супрацоўніцтва рэжыму Лукашэнкі з акупаванымі Расіяй тэрыторыямі Украіны

27 лютага 2024

Рэжым Лукашэнкі, баючыся новых санкцый, не заўсёды хоча афішаваць сваё супрацоўніцтва з адміністрацыяй акупаваных Расіяй тэрыторый Украіны, а таксама развіццё з імі разнастайных сувязяў і кантактаў: эканамічных, інфармацыйна-ідэалагічных, палітычных і іншых.

Такія сувязі і кантакты пачаліся яшчэ да поўнамаштабнага ўварвання расійскіх войскаў ва Украіну 24 лютага 2022 года. Гандаль паміж Беларуссю і акупаванымі тэрыторыямі Украіны адбываўся ў нелегальным фармаце на ўзроўні асобных юрыдычных асоб пры пасярэдніцтве расійскіх кампаній.

Пасля лютага 2022 года кантакты рэжыму Лукашэнкі з акупаванымі Расіяй тэрыторыямі Украіны сталі больш інтэнсіўнымі і выйшлі на афіцыйны палітычны ўзровень.

Напрыклад, 18 красавіка 2023 года Лукашэнка правёў сустрэчу з г. зв. часовым выканаўцам абавязкаў кіраўніка ДНР Дзянісам Пушыліным як з асобай у статусе кіраўніка суб'екта Расійскай Федэрацыі, у межах якой прапанаваў дапамогу ў аднаўленні і развіцці гэтай акупаванай Расіяй тэрыторыі.

Акрамя супрацоўніцтва з г. зв. ДНР і ЛНР, нелегітымныя ўлады Беларусі развіваюць афіцыйныя адносіны з акупаваным Крымам. У пачатку сакавіка 2023 года кіраўніцтва Віцебскага аблвыканкама і ўлады Крыма падпісалі пагадненне аб гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве. Кіраўнік акупацыйнай адміністрацыі Крыма Сяргей Аксёнаў і старшыня Віцебскага аблвыканкама Аляксандр Субоцін дамовіліся ўмацоўваць адносіны паміж рэгіёнамі і пазначылі перспектывы сумеснай працы. Аксёнаў тады падкрэсліў, што «беларускім прадпрыемствам заўсёды рады на крымскай зямлі».

Акрамя таго, нелегітымныя ўлады Беларусі вырашылі не пазней за 1 ліпеня 2024 года адкрыць у Растове-на-Доне генеральнае консульства Рэспублікі Беларусь. Гэтая консульская акруга будзе ўключаць акупаваныя Расіяй рэгіёны Украіны.


Крыніца: НАУ

«Пародыя на выбары»: рэакцыя дэмакратычных краінаў свету на безвыбары

26 лютага 2024

У Беларусі прайшоў так званы «Адзіны дзень галасавання». Прапаганда намагалася паказаць беспрэцэдэнтную яўку і запэўніць у выкананні ўсіх электаральных працэдураў. Аднак падмануць тых, хто насамрэч ведае, што такое дэмакратыя, не атрымалася. Паглядзіце, як адрэагавалі на безвыбары прадстаўнікі дэмакратычных краінаў.

МЗС Аўстрыі: «Выбары не з’яўляюцца ні свабоднымі, ні справядлівымі. Мы працягнем працу для вольнай, незалежнай і квітнеючай Беларусі». 

Украіна: «Аб’яднанне «За дэмакратычную Беларусь» заклікае міжнародную супольнасць не прызнаваць так званых выбараў і выкарыстоўваць усе сродкі, каб Лукашэнка апынуўся за кратамі».

ЗША: «Злучаныя Штаты асуджаюць фіктыўныя парламенцкія і мясцовыя выбары. Яны прайшлі ў атмасферы страху. Выбарчыя працэсы нельга назваць дэмакратычнымі».

МЗС Германіі: «Мы асуджаем сістэмныя рэпрэсіі вакол выбараў у Беларусі. Рэжым выкарыстоўвае ўсе сродкі, каб задушыць дэмакратычныя памкненні народа Беларусі».

Францыя: «Рэжым Лукашэнкі арганізуе пародыю на выбары ў заканадаўчыя органы ўлады: без апазіцыі і без міжнародных назіральнікаў. Мы просім не прызнаваць вынікаў выбараў».

Прэзідэнт ПА НАТА: «Фальшывыя выбары ў Беларусі нікога не падмануць: яны бессэнсоўныя. Нашыя ўрады і парламенты павінныя працягваць асуджаць рэпрэсіі, падтрымліваць змаганне Святланы Ціханоўскай за дэмакратычную Беларусь і заклікаць да вызвалення палітвязняў».

Заява МЗС Нарвегіі: «Фальшывыя выбары ў Беларусі ўчора ўяўляюць сабой далейшае пагаршэнне дэмакратычных прынцыпаў і асноўных свабод. Мы асуджаем сістэмныя рэпрэсіі ў Беларусі і падтрымліваем дэмакратычныя памкненні беларускага народа».

Прэзідэнт ПАРЕ: «Выбары» ў Беларусі – гэта пародыя на дэмакратыю».

Кіраўнік Камітэта па замежных справах Чэхіі: «Як назіральнік за выбарамі ў складзе місіі АБСЕ, я яшчэ памятаю адны «выбары», дзе ўсё падлічвалі, запісвалі – а потым старшыня выбарчай камісіі выцягнуў з кішэні кашулі паперку ​​з лічбамі і зачытаў іх – гэта і быў канчатковы вынік».

Заява Вярхоўнага прадстаўніка Еўрапейскай службы знешніх сувязяў: «Відавочна, што ўмовы для свабодных і справядлівых выбараў не былі выкананыя, а новыя парламенцкія і мясцовыя чыноўнікі не маюць дэмакратычнай легітымнасці. ЕС працягвае падтрымліваць дэмакратычнае права беларускага народа абіраць сваіх прадстаўнікоў праз сапраўдныя, дэмакратычныя і празрыстыя выбары».


Крыніца: Святлана Ціханоўская

Падарунак для Лукашэнкі на 23 лютага

26 лютага 2024

Усе, хто згаданы ў камунікацыі НАУ ў МКС як асобы, якія маюць дачыненне да незаконнага перамяшчэння дзяцей з акупаваных тэрыторый Украіны ў Беларусь, унесеныя ў санкцыйныя спісы ЕС і ЗША

Сёння Еўрасаюз апублікаваў 13 пакет санкцый супраць Расіі. Пад санкцыі ЕС патрапілі ГА «Дэльфіны», Фонд Аляксея Талая, а таксама самі кіраўнікі гэтых арганізацый — Вольга Волкава і Аляксей Талай, а таксама Дзмітрый Шаўцоў — генеральны сакратар Беларускага Таварыства Чырвонага Крыжа і Дзмітрый Дзямідаў — старшыня Наваполацкага гарвыканкама. Нагадаем, што ў чэрвені 2022 года пад санкцыі ЕС трапіў генеральны дырэктар Беларуськалія Іван Галаваты.

Аляксей Талай, гэтак жа як і дзяржсакратар Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расіі Дзмітрый Мезенцаў, апынуўся сёння яшчэ і пад амерыканскімі санкцыямі. Увядзенне санкцый фактычна фіксуе незаконнасць перамяшчэння дзяцей з акупаваных тэрыторый Украіны ў Беларусь, а мы ў сваю чаргу працягваем дамагацца ордэра МКС. Лукашэнкі няма ў гэтым санкцыйным пераліку толькі таму, што для яго рыхтуецца нешта большае.

ЕС таксама прыняў блакавальныя абмежаванні супраць ВПК Лукашэнкі: пад санкцыямі ААТ «Пеленг», ААТ «2566 завод па рамонце радыёэлектроннага ўзбраення» і дырэктар гэтага прадпрыемства Валерый Шаціла, ААТ «Аршанскі авіярамонтны завод» і дырэктар гэтага завод Павел Случак. Раней мы накіроўвалі нашым еўрапейскім партнёрам прапановы па шэрагу прадпрыемстваў ВПК Беларусі, якія працуюць на патрэбы расійскай арміі, з абгрунтаваннямі для накладання абмежаванняў. Сярод іх, напрыклад, быў «Аршанскі авіярамонтны завод», які цяпер уключаны ў 13 санкцыйны пакет ЕС супраць Расіі, а таксама 558 Авіяцыйны рамонтны завод у Баранавічах, які як і яго дырэктар Павел Пінігін сёння апынуўся пад санкцыямі ЗША.

На жаль, гэтыя санкцыі не ўключаюць поўную забарону альбо абмежаванне транзіту санкцыйных тавараў праз Беларусь і Расію, а таксама істотных фінансавых і сектаральных санкцый, якія маюць найбольшую эфектыўнасць сярод іншых санкцыйных інструментаў.

Так, мы неаднаразова інфармавалі нашых еўрапейскіх партнёраў аб неабходнасці гарманізацыі гандлёвых санкцый супраць Расіі і рэжыму Лукашэнкі, бо розніца ў гэтых абмежаваннях дазваляе абодвум рэжымам, як у Мінску, так і ў Маскве, паспяхова ўхіляцца ад прынятых санкцыйных захадаў. На рэжым Лукашэнкі ўведзена ў 12 разоў менш абмежаванняў, чым на Расію, праз гэта рэжым з'яўляецца велізарным акном для абыходу санкцый Крамлём. Прыклады такога ўхілення мы прыводзілі ў нашым міні-расследаванні «Што адкрывае статыстыка ЕС або для чаго патрэбная гарманізацыя санкцый?».

Яшчэ адна праблема — «ілжывы» транзіт. Напрыклад, за 2022-2023 гады праз Беларусь у Расію прайшлі тавары на суму больш за 10 мільярдаў еўра. Прыклады «ілжывага» транзіту ў Расію з дапамогай пасярэднікаў з Беларусі і Казахстана былі выкрытыя ў сумесным расследаванні «Бюро», «Вёрсткі» і міжнароднага Цэнтра па даследаванні карупцыі і арганізаванай злачыннасці (OCCRP).

Для спынення абыходу санкцый праз трэція краіны неабходна альбо цалкам спыніць транзіт праз Беларусь і Расію ў трэція краіны (хоць бы ў дачыненні да крытычна важных для ВПК тавараў), альбо абмежаваць яго з дапамогай гандлёвых квот.


Крыніца: НАУ


Вялікая сустрэча спецпасланнікаў па Беларусі ў Вільні

24 лютага 2024

У Офісе Святланы Ціханоўскай адбылася вялікая сустрэча спецпасланнікаў і дыпламатаў, якія працуюць па беларускіх пытаннях.

Удзел бралі прадстаўнікі больш чым 15 краінаў: Канады, Чэшскай Рэспублікі, Эстоніі, Францыі, Германіі, Ірландыі, Ізраіля, Латвіі, Літвы, Нарвегіі, Польшчы, Іспаніі, Швецыі, Украіны, Вялікабрытаніі, ЗША. Да сустрэчы таксама далучыўся амбасадар Украіны для асаблівых даручэнняў у справе Беларусі Ігар Кізім.

Прыводзім найбольш яркія моманты з прамовы, якой Святлана Ціханоўская адкрывала сустрэчу.

📌 «У Беларусі шмат праблемаў. Самая вялікая – людзі ў турмах паміраюць. І ў нас няма простага рэцэпта, як іх вызваліць. Узровень рэпрэсіяў настолькі высокі, што нашая прастора для дзеянняў унутры краіны вельмі абмежаваная». 

📌 «Лукашэнкаўская прапаганда спрабуе пераканаць людзей у тым, што яны кінутыя, і ў Еўропе нас ніхто не чакае. Я спадзяюся, што ў сваёй камунікацыі вы будзеце падкрэсліваць: дэмакратычная Беларусь заслугоўвае таго, каб стаць часткай еўрапейскай сям’і». 

📌 «Мы намагаемся задавальняць практычныя патрэбы беларускіх людзей у выгнанні. Па-першае, мы выступаем за павелічэнне колькасці візаў. Па-другое, мы просім прызнаваць пратэрмінаваныя пашпарты, выдаваць пашпарты замежніка і спрасціць працэдуру атрымання відаў на жыхарства». 

Падчас дыскусіі абмяркоўвалі шляхі прыцягнення рэжыму да адказнасці, а таксама падтрымку грамадзянскай супольнасці і медыя.


Крыніца: Святлана Ціханоўская


За кратамі памёр палітвязень Ігар Леднік

21 лютага 2024

Як паведамляе “Вясна”, на 64-м годзе жыцця памёр яшчэ адзін палітзняволены грамадскі актывіст Ігар Леднік. Палітвязень меў інваліднасць другой групы праз праблемы з сэрцам, але яму ўсё роўна прызначылі пазбаўленне волі.

У зняволенні стан здароўя Ігара Ледніка істотна пагоршыўся, яму была зроблена аперацыя на страўнікава-кішачным тракце. Прычынай смерці палітвязня стала спыненне сэрца. Медыкі спрабавалі яго рэаніміраваць, аднак беспаспяхова.

Ён быў асуджаны да трох гадоў зняволення за “паклёп на Лукашэнку” за публікацыю ў партыйным часопісе БСДП “Пазіцыя”. Згодна з матэрыяламі справы, у ім ўтрымліваліся “загадзя ілжывыя звесткі, якія ганьбяць і зневажаюць гонар і годнасць Лукашэнкі, злучаныя з абвінавачваннем у асабліва цяжкіх злачынствах, у тым ліку супраць бяспекі чалавецтва”.

Гэта пяты палітзняволены ў Беларусі, які памёр у зняволенні.


Крыніца: Voice of Belarus


Беларусь займае важнае месца ў парадку дня ЕС

20 лютага 2024

19 лютага Еўрапейскі Савет прыняў заключэнні па Беларусі. Гэтыя высновы выяўляюць канкрэтныя праблемы, якія выклікаюць занепакоенасць ЕС і вызначаюць дзеянні ці мэты, якія неабходна прыняць. Фактычна гэты дакумент вызначае стратэгію Еўрапейскага саюза ў адносінах да нашай краіны.

Вярхоўны прадстаўнік Еўрапейскага саюза ў замежных справах і палітыцы бяспекі Жазэп Барэль, каментуючы прыняцце гэтых высноў, заявіў, што «Беларусь па-ранейшаму займае важнае месца ў парадку дня ЕС». Ён асудзіў беспрэцэдэнтныя рэпрэсіі і падкрэсліў, што вінаватыя будуць прыцягнутыя да адказнасці.

Важна адзначыць, што рэпрэсіўная палітыка рэжыму Лукашэнкі ў першую чаргу характарызуецца паўсюдным учыненнем злачынстваў, якія кваліфікуюцца як злачынствы супраць чалавечнасці. Згодна з каментаром камісіі міжнароднага права ААН, такія злачынствы ўяўляюць пагрозу міжнароднаму міру і бяспецы, што абавязвае ўсю міжнародную супольнасць прымаць адэкватныя меры па прадухіленні дадзеных злачынстваў.

У прынятым дакуменце Еўрасавет выказаў занепакоенасць у сувязі з пагаршэннем сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі. Больш за тое, Еўрапейскі Савет пацвердзіў сваю прыхільнасць прыцягненню да адказнасці вінаватых у парушэннях правоў чалавека.

Цяпер як ніколі крытычна важна эфектыўна прымяніць існуючыя міжнародныя прававыя механізмы, каб спыніць забойствы палітычных зняволеных у турмах Лукашэнкі. Сёння стала вядома пра гібель Ігара Ледніка — і гэта ўжо пятая вядомая смерць палітвязня. Вітольд Ашурак, Алесь Пушкін, Мікалай Клімовіч, Вадзім Храсько, Ігар Леднік — усе гэтыя людзі пазбавіліся жыцця, а фактычна былі забітыя рэжымам Лукашэнкі.

Мы неаднаразова даводзілі нашым партнёрам сваю гатоўнасць пачаць узаемадзеянне ў рамках Кансультатыўнай групы паміж ЕС і беларускімі дэмакратычнымі сіламі і грамадзянскай супольнасцю для выпрацоўкі выразных крокаў па прыцягненні да адказнасці вінаватых, для аднаўлення справядлівасці для ахвяр злачынстваў супраць чалавечнасці ў Беларусі, і спынення далейшых ахвяр сярод беларусаў.


Крыніца: НАУ


Адказнасць за рабства ў ХХІ стагоддзі

20 лютага 2024

Актуальнай праблемай, якая патрабуе неадкладнай увагі, з'яўляецца праблема палітвязняў у Беларусі і выкарыстання іх рабскай працы на шматлікіх прадпрыемствах на базе калоній і турмаў.

Цяпер у Беларусі налічваецца 1422 толькі афіцыйна прызнаных палітвязняў, якія незаконна знаходзяцца ў месцах зняволення адкрытага і закрытага тыпаў. Ужо каля 1400 палітвязняў, па дадзеных прадстаўніка па сацыяльнай палітыцы Аб'яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі Вольгі Гарбуновай, адбылі незаконна прызначаныя тэрміны і перажылі турэмныя рэпрэсіі і турэмную рабскую працу на вытворчасцях пры калоніях. Самае трагічнае — факты смерцяў палітвязняў: Вітольда Ашурка, Мікалая Клімовіча, Алеся Пушкіна, Вадзіма Храсько і Ігара Ледніка.

Палітвязні незаконна ўтрымліваюцца ў розных установах Дэпартамента выканання пакаранняў Міністэрства ўнутраных спраў рэжыму Лукашэнкі. У Беларусі налічваецца 16 папраўчых калоній, 4 папраўчыя калоніі-пасяленні, 28 устаноў адкрытага тыпу або па-народнаму «хімія», дзе іх не толькі катуюць, але і прыцягваюць да прымусовых прац.

Палітвязні ў папраўчых установах займаюцца вытворчасцю канкрэтных тавараў, якія затым прадаюцца як адкрыта, у тым ліку праз інтэрнэт-крамы, так і праз шматлікіх дылераў і пасярэднікаў, якія пры продажы мяняюць вытворцаў тавару, г. зн. не паказваюць, што тавар выраблены зняволенымі ў калоніях. 

Таксама гэтыя тавары могуць экспартавацца, уключаючы рынкі краін-членаў Еўрасаюза. Даходы ад беларускага турэмна-прамысловага канвеера значныя. І гэтыя даходы паступаюць для фінансавання як утрымання ўлады Лукашэнкі, так і для фінансавання ажыццяўлення саміх рэпрэсій.

Мы просім і заклікаем усіх неабыякавых грамадзян, СМІ, дэмакратычных лідараў, сябраў аб'яднанняў, партый, арганізацый, дыяспар, усіх беларусаў і тых, хто спачувае беларусам, максімальна казаць пра праблему палітвязняў, прымусовую працу і няўхільнасць пакарання рэжыму Лукашэнкі за рэпрэсіі беларускага народа.

Пакіданне праблемы палітвязняў без увагі з боку сусветнай супольнасці будзе і далей прыводзіць да трагічных смерцяў у лукашэнкаўскіх засценках.

Мы абавязаныя зрабіць усё магчымае і немагчымае, каб спыніць рэпрэсіі, рабства і смерці беларускага народа. І спыніць існаванне лукашэнкаўскага злачыннага рэжыму.


Крыніца: НАУ


Маргарыта Ворыхава – першая ў гісторыі прадстаўніца Беларусі ў Кансультатыўнай радзе па справах моладзі Рады Еўропы

19 лютага 2024

Кансультатыўная рада па справах моладзі Рады Еўропы – унікальная платформа для супрацоўніцтва ўрадавых і моладзевых арганізацыяў кантынента. Па сутнасці, ад рашэнняў, прынятых падчас гэтых абмеркаванняў, залежыць фармаванне моладзевай палітыкі ва ўсім Старым Свеце.

Хаця Беларусь не з’яўляецца чальцом Рады Еўропы, у нашай моладзі з’явілася магчымасць заявіць аб сабе на міжнароднай арэне і паўплываць на ключавыя працэсы ў розных сферах. На Еўрапейскім моладзевым форуме ў Страсбургу Маргарыту Ворыхаву абралі прадстаўніцай Беларусі ў Кансультатыўнай радзе.

«Мая задача – абараняць інтарэсы маладых людзей з Еўропы і, вядома, з Беларусі. Галоўная мэта – заручыцца поўнай падтрымкай з боку дзяржаў-чальцоў Рады Еўропы ў імкненні Беларусі да дэмакратыі. Для нас гэта будзе значыць узмацненне падтрымкі беларусаў і беларусак на міжнароднай арэне», – тлумачыць дарадца Святланы Ціханоўскай па моладзі і студэнцтве.

Падкрэслім: гэта першы выпадак, калі нехта з Беларусі атрымаў прадстаўніцтва ў Кансультатыўнай радзе па справах моладзі Рады Еўропы. Уключэнне прадстаўніка Беларусі гарантуе, што нашыя праблемы будуць вылучаныя на першы план.

Кансультатыўная рада па справах моладзі Рады Еўропы займаецца развіццём моладзевай палітыкі. Ён складаецца з 30 прадстаўнікоў моладзевых арганізацыяў і НДА. Рада дзейнічае на аснове сумеснага падыходу, пры якім прадстаўнікі ўрада і моладзі з розных арганізацый працуюць разам. Дадзеная структура гарантуе, што маладыя людзі будуць прызнаныя роўнымі партнёрамі ў распрацоўцы палітыкі, увасабляючы прынцып «нічога для нас без нас». 

Асноўная мэта Рады – вырашаць канкрэтныя пытанні, звязаныя з моладдзю, і распрацоўваць рэкамендацыі для дзяржаў-чальцоў Рады Еўропы, а таксама кансультаваць Камітэт міністраў. Па сутнасці, ён служыць платформай, дзе звяраюцца розныя пункты гледжання і пасля фармулююцца рэкамендацыі, якія наўпрост уплываюць на дабрабыт і інтарэсы моладзі.

Нягледзячы на тое, што Беларусь не з’яўляецца дзяржавай-сяброўкай Рады Еўропы, мы можам актыўна ўдзельнічаць у прыняцці рашэнняў па палітыцы, якая непасрэдна нас закранае.

Яскравым прыкладам уплыву Рады з’яўляецца яго поўная падтрымка Кантактнай групы па Беларусі ў межах Рады Еўропы. Беларуская моладзь можа зрабіць унёсак у фармаванне агульнаеўрапейскай палітыкі, спрыяючы пашырэнню сваіх магчымасцяў і прадстаўніцтва на міжнароднай платформе.

Маргарыта Ворыхава – прадстаўніца, абраная Еўрапейскім моладзевым форумам у Кансультатыўную раду па справах моладзі. Яе роля – абарона інтарэсаў маладых людзей па ўсёй Еўропе і, у прыватнасці, з Беларусі.

Галоўная мэта прадстаўніцтва Ворыхавай – заручыцца поўнай падтрымкай з боку дзяржаў-чальцоў Рады Еўропы ў імкненні Беларусі да дэмакратыі. Гэта прадугледжвае мабілізацыю падтрымкі беларусаў і беларусак на міжнароднай арэне. Таксама гэта падкрэслівае важнасць дэмакратыі, правоў чалавека і галасоў беларускай моладзі ў міжнародным дыскурсе.

Гэта першы выпадак, калі нехта з Беларусі (ці любой іншай дзяржавы, якая не з’яўляецца сябрам Рады Еўропы) атрымаў магчымасць быць прадстаўленымі ў гэтай структуры. Уключэнне прадстаўніка Беларусі не толькі азначае крок да больш шырокай інклюзіўнасці, але таксама гарантуе, што нашыя праблемы будуць вылучаныя на першы план.

Адна з прывілеяў сяброўства ў Кансультатыўнай радзе па справах моладзі – удзел у размеркаванні сродкаў моладзеваму сектару праз Еўрапейскі моладзевы фонд. Гэтае ўздзеянне можа быць накіраванае на падтрымку ініцыятываў, праграмаў і праектаў, якія прыносяць карысць нашай моладзі.

Акрамя таго, Кансультатыўная рада разглядае розныя пытанні, у тым ліку займае пазіцыю па актуальных праблемах. Гэта значыць, з’яўляецца магчымасць паўплываць на тое, каб Рада Еўропы заняла цвёрдую пазіцыю ў дачыненні да падзеяў і праблемаў, з якімі сутыкаецца беларуская грамадзянская супольнасць.

Калі вы лічыце, што Рада Еўропы павінна заняць пэўную пазіцыю па канкрэтным пытанні, прыняць рэкамендацыі або сфармуляваць канкрэтную палітыку, калі ласка, звяжыцеся з намі праз @AskOffice_Bot

Незалежна ад таго, ці знаходзіцеся вы ў Беларусі ці за мяжой, калі вы бачыце магчымасці для пазітыўных зменаў ці спосабы зрабіць унёсак у дабрабыт маладых людзей, не саромейцеся дзяліцца ідэямі – мы адкрытыя для ўвасаблення кожнай з іх у жыццё.


Крыніца: Святлана Ціханоўская


«Мне страшна ад думкі, што пасля Навальнага наступным можа стаць мой муж»

17 лютага 2024

Беларуская лідарка выступіла на мерапрыемстве «Абарона дэмакратыі: як супрацьстаяць інфармацыйным маніпуляцыям», арганізаваным цэнтрам GLOBSEC у рамках Мюнхенскай канферэнцыі па бяспецы. Падчас прамовы Святлана Ціханоўская адзначыла: сёння жыцці тысячаў беларускіх палітвязняў залежаць ад рэакцыі краін Захаду на забойства Аляксея Навальнага.

Вось як гучалі найбольш рэзанансныя пасылы выступу:

📌 «Забойства Навальнага – змрочны напамін аб тым, што бяспека, дэмакратыя і правы чалавека ўзаемазвязаныя. Калі ўрад не паважае сваіх грамадзянаў, ён не будзе паважаць міжнародны парадак».

📌 «Жыцці Статкевіча, Бабарыкі, Калеснікавай і тысячаў іншых людзей зараз напрамую залежаць ад рэакцыі Захаду на забойства Навальнага. Калі справа абмяжуецца «глыбокімі спачуваннямі», то трэба быць гатовымі да таго, што такія жудасныя навіны будуць з’яўляцца пастаянна». 

📌 «Нам трэба пашыраць супрацоўніцтва паміж урадамі, актывістамі, міжнароднымі арганізацыямі і прыватнымі кампаніямі. Патрэбныя надзейныя сродкі камунікацыі і платформы, якія ўзмоцняць нашы галасы. Нам трэба не толькі ўсвядоміць сваю сілу, але і эфектыўна карыстацца ёю».


Крыніца: Святлана Ціханоўская


Якія ініцыятывы дапамогуць беларусам у цяжкай сітуацыі?

14 лютага 2024

Па розных ацэнках, пасля 2020 года больш за паўмільёна чалавек пакінулі Беларусь. Для многіх, хто застаецца ў краіне, кожны дзень звязаны з рызыкай быць затрыманым і асуджаным за лайк ці рэпост. Калі вы сутыкнуліся з рэпрэсіямі і адчуваеце неабходнасць пакінуць краіну, ведайце, што вы не самотныя. Звяжыцеся з праваабарончымі арганізацыямі і паведаміце ім аб існуючай сітуацыі. Мы сабралі партнёрскія ініцыятывы Офіса Святланы Ціханоўскай, якія могуць вам дапамагчы.

BYSOL садзейнічае тэрміновай эвакуацыі з Беларусі ў іншыя краіны, а таксама дапамагае ў легалізацыі (атрыманні ВНЖ) у Літве. Bysol можа забяспечыць неабходную падтрымку на ўсіх этапах пераезду.

Вы можаце таксама звярнуцца ў фонд «Краіна для жыцця». Эксперты прапануюць садзейнічанне ў эвакуацыі з Беларусі, кансультацыі юрыстаў і псіхалагічную дапамогу.

Фонд «Razam» таксама аказвае дапамогу і падтрымку беларусам, якія вымушана пакінулі краіну і апынуліся ў Літве. Вам дапамогуць у легалізацыі і атрыманні дакументаў, пракансультуюць па працаўладкаванні і акажуць іншыя віды дапамогі. Адзін з напрамкаў Фонду – захаванне беларускай ідэнтычнасці і культурнай спадчыны. У тэлеграм-канале Фонду публікуецца актуальныя даныя аб мерапрыемствах, у тым ліку курсах замежных моў. Інфармацыя аб усіх актыўнасцях фонду даступна па спасылцы.

Па легалізацыі і па іншых пытаннях, звязаных са знаходжаннем у Польшчы, інфармацыю можна ўдакладніць у Цэнтры беларускай салідарнасці ў Варшаве. Тут даюць усю неабходную інфармацыю і падтрымку. Аддзел прававой дапамогі Цэнтра дапамог многім беларусам, якія сутыкнуліся з юрыдычнымі цяжкасцямі.

У Беларускім доме ў Варшаве эксперты дапамагаюць кансультацыямі юрыстаў, аказваюць псіхалагічную дапамогу, ладзяць моўныя курсы. Актывісты падтрымліваюць рэпрэсаваных беларусаў і іх сем’і.

Таксама ў Польшчы арганізаваная інфалінія валанцёрскай ініцыятывы «Partyzanka». Канал ініцыятывы друкуе шмат актуальнай інфармацыі па прававых пытаннях, а таксама мае чат-бот для запытаў ад беларусаў.

Калі Вы сутыкнуліся з праблемамі ў Чэхіі, можаце звязацца з Офісам дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэшскай Рэспубліцы па электроннай пошце: czechia.office@tsikhanouskaya.org. Вас пракансультуюць па міграцыйных пытаннях і нацыянальным заканадаўстве, дадуць інструкцыі, як дзейнічаць пры выяўленні праблемаў з дакументамі. Акрамя таго, вам дадуць кантакты чэшскіх партнёраў для эфектыўнага вырашэння складаных сітуацыяў.

У Германіі па дапамогу можна звярнуцца ў Асацыяцыю беларусаў «Razam e.V.» Гэтая ініцыятыва ў тым ліку ажыццяўляе дапамогу беларусам, якія пацярпелі ад рэпрэсіяў і знаходзяцца на тэрыторыі Германіі. Акрамя кансультацыяў па ўзніклых пытаннях, вам дапамогуць у камунікацыі з афіцыйнымі ўстановамі Германіі.

Калі вы сутыкнуліся з праблемамі ў краіне, дзе існуе Народная амбасада Беларусі, можна звярнуцца па дапамогу да прадстаўнікоў гэтай ініцыятывы. Звязацца з Народнымі пасольствамі – па электроннай пошце help@belarusabroad.org. Імі ж у партнёрстве з Офісам Святланы Ціханоўскай і Аб’яднаным Пераходным Кабінетам падрыхтаваны сайт з інструкцыямі аб атрыманні праязнога дакумента замежнага грамадзяніна ў розных краінах.

Незалежна ад месцазнаходжання, вы можаце разлічваць на юрыдычную дапамогу Праваабарончага цэнтру «Вясна» калі з’яўляецеся ахвярай палітычна матываванага пераследу. З Цэнтрам можна звязацца праз афіцыйны чат-бот, пазначаны ў тэлеграм-канале.

Не забывайце, што вы не самотныя. Існуе мноства людзей і арганізацый, гатовых падтрымаць вас і дапамагчы знайсці шляхі вырашэння праблем, якія склаліся. Звяртайцеся па дапамогу, бо разам мы сіла!


Крыніца: Святлана Ціханоўская